ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ – 4 (ಕರ್ಮ ಯೋಗ)-ಶ್ಲೋಕ

ಶ್ಲೋಕ – 27

ಸರ್ವಾಣೀಂದ್ರಿಯಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಾಣಕರ್ಮಾಣಿ ಚಾಪರೇ ।
ಆತ್ಮಸಂಯಮಯೋಗಾಗ್ನೌ ಜುಹ್ವತಿ ಜ್ಞಾನದೀಪಿತೇ ॥೨೭॥

-ಕೆಲವರು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ,
ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿವಿನಿಂದ ತಿಳಿಗೊಂಡ ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದ ಸಾಧನೆಯೆಂಬ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ ಹಾಗು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯದಿಂದ ನಿರಂತರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಗುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನೇಕ (ಉದಾ: ಉಸಿರಾಟ, ಬಲ, ಸಂತಾನಶಕ್ತಿ, ಸಂತೋಷ ಅಥವಾ ದುಃಖವಾದಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಇತ್ಯಾದಿ).

ಮನೋನಿಗ್ರಹ ಎನ್ನುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ, ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೋಮಿಸುವುದು(ಹಿಡಿತ) ಒಂದು ಯಜ್ಞ. ಇದು ಹಠಕ್ಕೊಸ್ಕರ ಅಲ್ಲ, ಯಜ್ಞ ರೂಪವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಪೂಜಾರೂಪವಾಗಿ. ಇದು ಭಗವಂತನ ಅರಿವಿನಿಂದ ಬೆಳಗುವ ಆತ್ಮ ಸಂಯಮ. ಭಗವಂತನ ಅರಿವಿಗೊಸ್ಕರ ಮಾಡಿದ ಆತ್ಮ ಸಂಯಮ; ಭಗವಂತನ ಅರಿವಿನೆಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕ ಸಂಯಮ, ಆವೇಶವಲ್ಲ.
ಯಜ್ಞಗಳ ವೈವಿದ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದು ಕೃಷ್ಣ ಯಜ್ಞದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾನ.

ಭಾವಾರ್ಥ:-

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ –

ಇಂದ್ರಿಯಕರ್ಮಗಳು – ಕಣ್ಣು ನೋಡುವುದು, ಕಿವಿ ಕೇಳುವುದು, ನಾಲಿಗೆ ಮಾತಾಡುವುದು, ಕೈಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಕರ್ಮಗಳು – ಉಸಿರಾಟ, ಶಕ್ತಿನೀಡಿಕೆ, ಸಂತೋಷ-ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಬರುವುದು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಶಕ್ತಿ ಮುಂತಾದವು.

ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಲೆಮಾರಿ, ಅಸಂಯಮದಿಂದ ನಡೆಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಭಾವ. ಆದರೆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೆಳಗಿರುವ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಯೋಗದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ (ಅಂದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ) ಅದು ಯಜ್ಞವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ “ಯಜ್ಞ” ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಯಂ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನ ಅರಿವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು.

ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡುವುದು, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಂತ-ನಿಯಂತ್ರಿತಗೊಳಿಸುವುದು – ಇವೆಲ್ಲವು ದೇವಪೂಜೆಯೇ.
ಈ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಹಠದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರದೊಡನೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಭಗವಂತನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೆಳಗಿದ ಸಮರ್ಪಣೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ಈ ಯಜ್ಞವು ನಮ್ಮನ್ನು ದೈವಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ, ಭಗವಂತನ ಅರಿವಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

👉 ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಸಾಧನೆ – ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಯಜ್ಞ. ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ.