ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ (ಮೌಂಟ್ ಮಣಿಪುರ್): ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವಾಳವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ- ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ

ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್: ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು (ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೌಂಟ್ ಮಣಿಪುರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿದೆ) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 35–40 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಸುಮಾರು 46.62 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲಗಳ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಉದ್ಯಾನವು ದಟ್ಟವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿವು ಕಾಡುಗಳು, ಅರೆ-ಹರಿವು ಕಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ದಡದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಎಂಡೆಮಿಕ್ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ವರ್ಗದಂತಿದೆ.

ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿ–ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ

ಮೌಂಟ್ ಮಣಿಪುರ್ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಂಡಮಾನ್ ವೈಲ್ಡ್ ಪಿಗ್ (Sus scrofa andamanensis), ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಮೊಸಳೆ, ರಾಬರ್ ಕ್ರ್ಯಾಬ್, ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ನಿಂಜಾಣಿ ಹಾಗೂ ಹಾವುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಈ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಿಕಟ ಅಪಾಯದ (Near Threatened) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾರಾಟ ಉದ್ಯಾನದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಓದು: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲದ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದ ನಾಯಕ ಮೀರ್ ಯಾರ್ ಬಲೂಚ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ 

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವ

ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು ಇಂಗಾಲ ಶೇಖರಣೆ, ಮಣ್ಣು ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಜಲಚಕ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮೌಂಟ್ ಮಣಿಪುರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಬಾಂಬೂಫ್ಲಾಟ್‌ನಿಂದ ಶಿಖರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 7 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗ, ಬರ್ಡ್ ವಾಚಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬೇಸಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟೈಟ್ಲರ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಣಿಪುರದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮೌಂಟ್ ಮಣಿಪುರ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮೌಂಟ್ ಮಣಿಪುರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.