ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಖಗೋಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 27 ಸಂಭಾವ್ಯ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ, ಇವು ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ‘ಸರ್ಕಂಬೈನರಿ ಸಿಸ್ಟಮ್’ (Circumbinary System) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾರ್ ವಾರ್ಸ್ ಸರಣಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಗ್ರಹ ‘ಟಾಟೂಯಿನ್’ (Tatooine) ಎರಡು ಸೂರ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ, ಇವು ಕೂಡ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಟಾಟೂಯಿನ್-ಮಾದರಿಯ’ ಗ್ರಹಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಂಬೈನರಿ ಗ್ರಹಗಳೆಂದರೇನು?
ಸರ್ಕಂಬೈನರಿ ಗ್ರಹಗಳು ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರಗಿನ ಎಕ್ಸೋಪ್ಲಾನೆಟ್ಗಳಾಗಿವೆ (Exoplanets). ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಗ್ರಹಗಳು ಸುತ್ತುವಂತೆ, ಇವು ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
ದ್ವಿ-ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Binary Star System)
ದ್ವಿ-ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೀರಪಥದಲ್ಲಿ (Milky Way) ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಎಕ್ಸೋಪ್ಲಾನೆಟ್ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವಿಧಾನಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ದೂರದ ತಾರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹಲವು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ:
-
ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ವಿಧಾನ (Transit Method): ಒಂದು ಗ್ರಹವು ತನ್ನ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋದಾಗ ನಕ್ಷತ್ರದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.
-
ರೇಡಿಯಲ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ ವಿಧಾನ: ಗ್ರಹದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯು ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.
-
ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾವಿಟೇಶನಲ್ ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸಿಂಗ್: ಬೆಳಕಿನ ಬಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ದೂರದ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವಿಧಾನಗಳು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಕೆಪ್ಲರ್-16ಬಿ (Kepler-16b): 2011 ರಲ್ಲಿ ಕೆಪ್ಲರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಂಬೈನರಿ ಗ್ರಹ.
-
ಎಕ್ಸೋಪ್ಲಾನೆಟ್: ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರಗಿರುವ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಎಕ್ಸೋಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ-ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
-
ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ: ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ವಿಧಾನವು ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
