ಭೂಮಿಯ ಸವಕಳಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬರಗಾಲದ ಭೀತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 17 ರಂದು ‘ಮರಭೂಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲ ವಿರೋಧಿ ಜಾಗತಿಕ ದಿನ’ (World Day to Combat Desertification and Drought) ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಜೂನ್ 17, 2026 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆ 2.0 (WDC-PMKSY 2.0) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಟ್ಟು 813 ಜಲಾನಯನ (Watershed) ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
2026ರ ಜೂನ್ 17 ರಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು:
-
ಭೂಮಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ: ಹೊಸದಾಗಿ 1,444 ಜಲಾನಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದ 8,341 ಜಲಾನಯನ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
-
ಏಕ್ ಪೆಡ್ ಮಾ ಕೆ ನಾಮ್ (Ek Ped Maa Ke Naam): ಈ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು 51,299 ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು.
-
ಬರಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ: ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ, ಬರಮುಕ್ತ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸೋಣ” ಎಂಬ ಒಕ್ಕಣೆಯುಳ್ಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಯಿತು.
2026ರ ಜಾಗತಿಕ ವಿಷಯ (Theme) ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆತಿಥ್ಯ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮರಭೂಮೀಕರಣ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ (UNCCD) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ.
-
2026 ರ ಜಾಗತಿಕ ಘೋಷವಾಕ್ಯ (Theme): “Rangelands: Recognize. Respect. Restore.” (ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು: ಗುರುತಿಸಿ. ಗೌರವಿಸಿ. ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿ.)
-
ಜಾಗತಿಕ ಆತಿಥ್ಯ: ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಕೀನ್ಯಾ (Kenya) ದೇಶವು 2026 ರ ಜಾಗತಿಕ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
-
ವಿಶೇಷತೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 2026 ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲಕರ ವರ್ಷ’ (International Year of Rangelands and Pastoralists) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಬಾರಿಯ ಮರಭೂಮೀಕರಣ ದಿನದಂದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Exam Facts)
| ಪ್ರಮುಖಾಂಶ | ವಿವರಣೆ |
| WDC-PMKSY 2.0 | ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆ 2.0 (ಅವಧಿ: 2021-2026). ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹8,134 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 49.50 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. |
| UNCCD | United Nations Convention to Combat Desertification. 1992ರ ರಿಯೋ ಅರ್ಥ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ. |
| ಮೊದಲ ಆಚರಣೆ | ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು 1994 ರಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1995 ರಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. |
| ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು (Rangelands) | ಇವು ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಸವನ್ನಾಗಳು ಮತ್ತು ತುಂಡ್ರಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. |
