ಜೈಪುರ, ಜೂನ್ 23, 2026: ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ’ (Uniform Civil Code – UCC) ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ‘ದಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್, 2026’ ರ ಕರಡನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಕಳೆದ ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2026 ರಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಅನ್ವಯ, ನಿನ್ನೆ (ಜೂನ್ 22, 2026) ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಸ್ಟಿಸ್ ರಂಜನಾ ಪ್ರಕಾಶ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಿತಿಯ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರು ಹೀಗಿದ್ದಾರೆ:
-
ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿಂಗ್ (ನಿವೃತ್ತ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ)
-
ಬಸಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಛಾಬಾ (ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್)
-
ರಾಮಸ್ವರೂಪ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ (ಶ್ರೀ ಗಂಗಾನಗರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು)
-
ಡಾ. ಶುಚಿ ಚೌಹಾಣ್
-
ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ-ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಕರಡು ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಸಮಿತಿಯು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿರುವ ಕರಡು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
-
ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿ.
-
ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ (Polygamy) ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ.
-
ಲಿವ್-ಇನ್ (Live-in) ಸಂಬಂಧಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿ.
-
ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ
ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ (ಐದನೇ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಅನುಸೂಚಿ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Important Facts for Exams)
ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 44: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (Directive Principles of State Policy) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊಕದ್ದಮೆ: 1985 ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾ ಬಾನೊ ಬೇಗಂ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಪ್ರಕರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯುಸಿಸಿ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ.
ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1867 ರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ಗೋವಾ ಆಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ, ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ (ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ಜೀವನನಾಂಶದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹ: ಈ ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಭಾಗೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಗರಿಕರು ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
