ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವ ‘ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ (One Nation, One Election) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸತ್ತಿನ 41 ಸದಸ್ಯರ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗೆ (JPC) ಲೋಕಸಭೆಯು ಜುಲೈ 29, 2026 ರಂದು ಹೊಸ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪಿ.ಪಿ. ಚೌಧರಿ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯು ಧ್ವನಿ ಮತದ (Voice Vote) ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಬರುವ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನದ (Winter Session) ಕೊನೆಯ ವಾರದ ಮೊದಲ ದಿನದೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ:
-
ಸಂವಿಧಾನ (129ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ವಿಧೇಯಕ, 2024: ಈ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯು 2024 ರ ‘ಸಂವಿಧಾನ (ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ’ಯನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.
-
ಸಂಸದೀಯ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಗುರಿ: ಸಮಿತಿಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಆಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, 2029 ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ‘ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ ಮಾದರಿಯನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆಗಳು:
-
ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ (JPC): ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸೌಧಗಳಾದ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಧೇಯಕಗಳು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಧ್ವನಿ ಮತ (Voice Vote): ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯರ ಬೆಂಬಲ ಅಥವಾ ವಿರೋಧವನ್ನು ‘ಹೌದು’ (Ayes) ಅಥವಾ ‘ಇಲ್ಲ’ (Noes) ಎಂದು ಬಾಯ್ಮಾತಿನ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸದೀಯ ವಿಧಾನ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಲೋಕಸಭೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆ (Lower House).
-
ಮಸೂದೆ (Bill): ಸಂವಿಧಾನ (129ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ವಿಧೇಯಕ, 2024.
-
ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಪಿ.ಪಿ. ಚೌಧರಿ (P.P. Chaudhary).
-
ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನ (Winter Session): ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
-
JPC ಸದಸ್ಯ ಬಲ: 41 ಸದಸ್ಯರು.
