ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆ ತಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು (MIB), ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ “ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ೧೨ ನಿಮಿಷಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮಿತಿ”ಯನ್ನು (12-Minute Advertisement Duration Cap) ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2026 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ (Gazette of India) ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
೧. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನಿಯಮ:
-
೨೦೦೬ ರ ನಿಯಮ: ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ನಿಯಮಗಳು, ೧೯೯೪ ರ (Cable Television Networks Rules, 1994) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಮಿತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು.
-
೧೦+೨ ಸೂತ್ರ: ಯಾವುದೇ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯು ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೧೨ ನಿಮಿಷ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲದ (Non-programme) ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು (೧೦ ನಿಮಿಷ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತು + ೨ ನಿಮಿಷ ವಾಹಿನಿಯ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಚಾರ).
೨. ಮಿತಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
-
ವಾಹಿನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಏರಿಕೆ: ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೬೨ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದವು. ಆದರೆ ೨೦೨೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ವಾಹಿನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೯೦೦ ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದೆ.
-
ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ: ಹಳೆಯ ಅನಲಾಗ್ ಕೇಬಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಡಿಟಿಎಚ್ (DTH), ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೇಬಲ್, ಹಿಟ್ಸ್ (HITS) ಹಾಗೂ ಐಪಿಟಿವಿ (IPTV) ನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೂ ೩೦೦ ರಿಂದ ೫೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
-
ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಸ್ಪರ್ಧೆ (Level Playing Field): ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಒಟಿಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾಲಮಿತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಿತಿ ಹೇರುವುದು ಅಸಮಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
-
ಸುಲಭ ವ್ಯಾಪಾರ (Ease of Doing Business): ಪೇ (Pay) ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಉಚಿತ (Free-to-Air) ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿರಲಿ, ವಾಹಿನಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲವೇ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಪ್ರಸಾರಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ನೀಡಲಿದೆ.
೩. ಪ್ರಸಾರ ವಿತರಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳು (Distribution Platforms):
-
ಡಿಟಿಎಚ್ (Direct-to-Home – DTH): ಉಪಗ್ರಹ ಆಂಟೆನಾ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗ್ನಲ್ ತಲುಪಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ.
-
ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೇಬಲ್ (Digital Cable): ಸೆಟ್-ಟಾಪ್ ಬಾಕ್ಸ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಆದ ಕೇಬಲ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ವಿತರಣೆ.
-
ಹಿಟ್ಸ್ (Headend-In-The-Sky – HITS): ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ಆಪರೇಟರ್ಗಳಿಗೆ ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕವೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
-
ಐಪಿಟಿವಿ (IPTV): ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆಧಾರಿತ ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮೂಲಕ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಸಾರ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು: ೧೯೯೪ (ಮೂಲ ಕಾಯ್ದೆ: ೧೯೯೫).
-
೧೨ ನಿಮಿಷಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮಿತಿ ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷ: ೨೦೦೬.
-
ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯ (MIB): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ.
-
ಅನ್ವಯವಾಗುವ ವಿಧಾನ: ಭಾರತೀಯ ಗೆಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ (Gazette of India) ಅಧಿಕೃತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದ ನಂತರ ಈ ಆದೇಶ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
