ಅಂಟಲ್ಯ (ಟರ್ಕಿ) / ನವದೆಹಲಿ: ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಟಲ್ಯ (Antalya) ಎಕ್ಸ್ಪೋ ಸೆಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಮ್ಮೇಳನ (COP31) ದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ನವೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೨೬ರಂದು ‘ಲೀಡರ್ಶಿಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್’ (LeadIT 3.0) ನ ಮೂರನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿವೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦ಕ್ಕೆ (ಮತ್ತು ೩೩ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ) ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದರ್ ಯಾದವ್ ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡನ್ನ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹೆಲೆನಾ ಡೈರ್ಸೆನ್ (Helena Dyrssen) ಅವರ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಲೀಡರ್ಸ್ ರೌಂಡ್ಟೇಬಲ್’ (Industry Leaders’ Roundtable) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
‘ಲೀಡ್ಐಟಿ ೩.೦’ (LeadIT 3.0) ಗುರಿ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳು (೨೦೨೭–೨೦೩೦):
-
ಅನುಷ್ಠಾನ ಆಧಾರಿತ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ: ೨೦೨೭ರಿಂದ ೨೦೩೦ರವರೆಗಿನ ಈ ಮೂರನೇ ಹಂತವು ಕೇವಲ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಆಧಾರಿತ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಿದೆ.
-
ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು: (೧) ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ, (೨) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ಕಡಿತ (De-risking), ಹಾಗೂ (೩) ಇಂಗಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು (Carbon markets) ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲ.
-
ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ: ಮೇ ೨೦೨೬ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಈ ನವೀಕೃತ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, COP31 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಉಕ್ಕು (Steel), ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಗತಿ:
-
೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಧನ ಬಳಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ-ಇಂಗಾಲದ (Low-carbon) ಉತ್ಪಾದನೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯ (WEF) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ (UN Climate Action Summit) ‘ಲೀಡ್ಐಟಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು.
-
ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ: ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು, ೨೦೦೫ ಮತ್ತು ೨೦೨೨ರ ನಡುವೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು (Emissions intensity) ಶೇ. ೩೭.೩೮ ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಗುರಿಗಿಂತ ಐದು ವರ್ಷ ಮೊದಲೇ ತನ್ನ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶೇ. ೫೦ ರಷ್ಟನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ (Non-fossil fuel) ಸಾಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. (ಗಮನಿಸಿ: COP31 ಶೃಂಗಸಭೆಯು ನವೆಂಬರ್ ೯ ರಿಂದ ೨೦, ೨೦೨೬ರವರೆಗೆ ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಟಲ್ಯ ಎಕ್ಸ್ಪೋ ಸೆಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ).
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ಸಿಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Cement Process Emissions): ಸಿಮೆಂಟ್ ವಲಯದ ಡಿಕಾರ್ಬನೈಸೇಶನ್ ಕೇವಲ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿನೇಶನ್ (Limestone calcination) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಲಿಂಕರ್ ಬದಲಾವಣೆ (Clinker substitution) ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ (Carbon capture) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
-
ಉಕ್ಕು ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳು (Steelmaking Routes): ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಫರ್ನೇಸ್ಗಳಲ್ಲಿ (Blast furnaces) ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಕೋಕ್ (Coke) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ‘ಡೈರೆಕ್ಟ್-ರೆಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ಐರನ್’ (DRI) ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್-ಆರ್ಕ್ ಫರ್ನೇಸ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಹಸಿರು ಜಲಜನಕವನ್ನು (Hydrogen) ಬಳಸಬಹುದು.
-
ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (UNFCCC COP vs CMA): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ‘UNFCCC COP’ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ‘CMA’ (Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Paris Agreement) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅಧಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ (In parallel) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
