ಭುವನೇಶ್ವರ / ಬೆಂಗಳೂರು:
ಒಡಿಶಾದ ಮಯೂರ್ಭಂಜ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿಮಿಲಿಪಾಲ್ ವ್ಯಾಘ್ರ ಸಂರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ (Similipal Tiger Reserve) ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದದ ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದಾದ ವಿಂಚನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೊಸ ತಳಿಯ ವಿಂಚಿಗೆ ‘ಲಿಸೋಚಿಲಸ್ ಸಿಮಿಲಿಪಾಲೆನ್ಸಿಸ್’ (Liocheles similipalensis) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ರಲ್ಲಿ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಲಿಸೋಚಿಲಸ್’ (Liocheles) ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿಂಚು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಥಾಕ್ರೆ ವೈಲ್ಡ್ಲೈಫ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (Thackeray Wildlife Foundation) ಹಾಗೂ ಸಿಮಿಲಿಪಾಲ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಭಾಗದ ಜಂಟಿ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಪರೂಪದ ಯಶಸ್ಸು ಲಭಿಸಿದೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Habitat & Species Description):
-
ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ: ಕೇವಲ ೪೪ ರಿಂದ ೫೩ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ (ಸುಮಾರು ೫ ಸೆಂ.ಮೀ.) ನಷ್ಟು ಪುಟ್ಟದಾಗಿರುವ ಈ ವಿಂಚು, ಹೊಳಪುಳ್ಳ ಕಡು ಬೂದು ಅಥವಾ ಬ್ಲೂಯಿಶ್-ಬ್ಲಾಕ್ (Bluish-black) ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಕಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸ: ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ (Lithophilic) ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪತನಶೀಲ ಅರಣ್ಯಗಳ (Tropical moist deciduous forests) ಕಲ್ಲಿನ ಸಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇದು ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡ: ಸೌರಭ್ ಕಿನಿಂಗೆ (Saurabh Kininge), ತೇಜಸ್ ಠಾಕ್ರೆ (Tejas Thackeray), ಸಿಮಿಲಿಪಾಲ್ನ ಫೀಲ್ಡ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿ. ಗೊಗಿನೇನಿ (Prakash C. Gogineni) ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಕ್ಷಯ್ ಖಾಂಡೇಕರ್ (Akshay Khandekar) ಈ ಜಂಟಿ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಹತ್ವ:
-
ಏಳನೇ ತಳಿ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸದ್ಯ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವರದಿಯನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಯುಸ್ಕೋರ್ಪಿಯಸ್’ (Euscorpius) ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ‘ಲಿಸೋಚಿಲಸ್’ ತಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರರಿಂದ ಏಳಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇಯದು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಭೇದ ಇದಾಗಿದೆ. ವಿಂಚುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಕಾಸದ ಹಂತಗಳನ್ನು (Evolutionary relationships) ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಿಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಎನ್ಎ ಆಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಳಿಯು ‘ಹಾರ್ಮುರಿಡೆ’ (Hormuridae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ‘ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯೋನೆಸ್’ (Scorpiones) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ಬುಕ್-ಲಂಗ್ ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Book-Lung Structure): ವಿಂಚುಗಳು ಉಸಿರಾಡಲು ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆ (ಒಟ್ಟು ೮) ವಿಶೇಷ ‘ಬುಕ್ ಲಂಗ್ಸ್’ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ೧೪೦ ರಿಂದ ೧೫೦ ರಷ್ಟು ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳು (Lamellae) ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಂತೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸ್ಪಿರಾಕಲ್ (Spiracle) ಮೂಲಕ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
-
ಸಂಗಾತಿಯಿಲ್ಲದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ (Parthenogenesis): ಈ ಲಿಸೋಚಿಲಸ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ‘ಎಲ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲೇಸಿಯೇ’ (L. australasiae) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ತಳಿಯು ಸ್ವಯಂ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ (Thelytokous parthenogenesis) ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಈ ಜಾತಿಯ ಹೆಣ್ಣು ವಿಂಚುಗಳು ಗಂಡು ವಿಂಚಿನ ಸಂಯೋಗವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸ್ವತಃ ಮರಿಗಳನ್ನು (Daughters) ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲವು.
-
ಪೆಕ್ಟೈನ್ ಸಂವೇದನಾ ಅಂಗಗಳು (Pectinal Sensory Organs): ವಿಂಚುಗಳ ಪಕ್ಕದ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಚಣಿಗೆಯಂತಹ ‘ಪೆಕ್ಟೈನ್ಸ್’ (Pectines) ಎಂಬ ಸಂವೇದನಾ ಅಂಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಕಂಪನಗಳನ್ನು (Chemical and mechanical cues) ಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಸಿವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
-
ಯುವಿ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ (Ultraviolet Fluorescence): ವಿಂಚುಗಳ ದೇಹದ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿರುವ (Hyaline layer) ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅವು ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನೇರಳಾತೀತ (UV) ಬೆಳಕನ್ನು ಬೀರಿದಾಗ ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ (Blue-green glow) ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬೆಳಕಿನ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಯೋಜನದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
-
ಭೂಗೋಳ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ: ಸಿಮಿಲಿಪಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ೧೯೭೩ರಲ್ಲೇ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್’ ಅಡಿ ವ್ಯಾಘ್ರ ಸಂರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಇದು ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಜೈವಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ೨೦೨೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ವಿเศษ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
