ನವದೆಹಲಿ / ಬೆಂಗಳೂರು:
ದೇಶದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ (MSME) ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ನವೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೨೬ರಂದು ‘ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಿಷನ್’ (Export Promotion Mission – EPM) ನ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಾದ ‘ನಿರ್ಯಾತ್ ದಿಶಾ’ (Niryat Disha) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನವೆಂಬರ್ ೧೨, ೨೦೨೫ರಂದು ೨೦೨೫–೨೬ ರಿಂದ ೨೦೩೦–೩೧ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ₹೨೫,೦೬೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ‘ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಿಷನ್’ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (DGFT) ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಅನುಸರಣೆ ಬೆಂಬಲ (MAS & TRACE):
-
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಬೆಂಬಲ (Market Access Support – MAS): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರ-ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ (Buyer-Seller Meets) ಭಾಗವಹಿಸಲು ನೀಡುವ ವಿಮಾನ ದರ ಮರುಪಾವತಿಗೆ (Airfare reimbursement) ಅರ್ಹವಾದ ಗರಿಷ್ಠ ವಾರ್ಷಿಕ ರಫ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ₹೭೫ ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹೫೦ ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ವಿಮಾನ ದರದಲ್ಲಿ ಶೇ. ೯೫ ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅರ್ಹ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಶೇ. ೮೦ ರವರೆಗೆ ಮರುಪಾವತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಂಡಳಿಯ (EPC) ಕಡ್ಡಾಯ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
TRACE ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ: ‘ಟ್ರೇಡ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್, ಅಕ್ರೆಡಿಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್ ಎನೇಬಲ್ಮೆಂಟ್’ (TRACE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೪೬೨ ರಿಂದ ೬೦೦ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
LIFT ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲ:
-
೩೪ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ: ‘ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಇಂಟರ್ವೆನ್ಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಫ್ರೈಟ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್’ (LIFT) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ರಫ್ತು-ತೀವ್ರತೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ (Low export-intensity districts) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ೧೩ ರಿಂದ ೩೪ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಹೊಸ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಅರ್ಹ ಬಂದರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಈಗ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳು (LCS) ಮತ್ತು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು (ICP) ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಮತ್ತು ವಾಯುಮಾರ್ಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ (Waterways) ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಮತ್ತು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಬಂದರುಗಳ ನಡುವಿನ ಕನಿಷ್ಠ ದೂರದ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ನಿಂದ ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ಗೆ ವಾಯು-ಸರಕು ಬೆಂಬಲ: ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ನ ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳಿಗೆ ವಾಯು-ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು (Air-freight support) ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಫ್ತುದಾರರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
RCMC ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಯ (Foreign Trade Policy) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಫ್ತುದಾರರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಂಡಳಿ (EPC) ಅಥವಾ ಸರಕು ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ‘ನೋಂದಣಿ-ಮತ್ತು-ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (Registration-cum-Membership Certificate – RCMC) ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ (ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು).
-
ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಂಡಳಿಯ (EPC) ರಚನೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಂಡಳಿಗಳು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಅಥವಾ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು (Non-profit bodies), ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
-
ಭೂ-ಬಂದರುಗಳ ಆಡಳಿತ (Land Ports Authority of India – LPAI): ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (LPAI), ೨೦೧೦ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಭೂ-ಬಂದರುಗಳನ್ನು (Integrated Check Posts) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
-
ರಫ್ತು ತಪಾಸಣಾ ಚೌಕಟ್ಟು (Export Inspection Council – EIC): ರಫ್ತು (ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೬೩ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ರಫ್ತು ತಪಾಸಣಾ ಮಂಡಳಿ’ (EIC), ರಫ್ತು ತಪಾಸಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಸೂಚಿತ ಸರಕುಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
