ನವದೆಹಲಿ / ಬೆಂಗಳೂರು:
ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೯, ೨೦೨೬ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಜವಾಹರ್ ಭವನದಲ್ಲಿ (Jawahar Bhawan) ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ನ ಖ್ಯಾತ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಗ್ರಾಸಾ ಮಾಚೆಲ್ (Graça Machel) ಅವರಿಗೆ ‘೨೦೨೫ರ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ, ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು (2025 Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development) ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ (Citation) ಮತ್ತು ₹೧ ಕೋಟಿ ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ:
-
ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ: ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ (Indira Gandhi Memorial Trust) ಜನವರಿ ೨೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಗ್ರಾಸಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಶಿವಶಂಕರ್ ಮೆನನ್ (Shivshankar Menon) ಅವರು ಈ ಆಯ್ಕೆ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
-
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಗೌರವ: ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಗ್ರಾಸಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ:
-
ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ನ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವೆ: ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಸಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
-
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವರದಿ: ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಅವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ‘ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮ’ (The Impact of Armed Conflict on Children) ಎಂಬ ವರದಿಯು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು; ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಈ ಮಹತ್ವದ ವರದಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷದ ಆದೇಶ (UN Children-and-Conflict Mandate): ಗ್ರಾಸಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಯು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯ 51/77 (1996) ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಇದು ‘ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿ’ (Special Representative for Children and Armed Conflict) ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
-
ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ: ಸಮುದಾಯ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮಾಚೆಲ್ ಅವರು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ನಲ್ಲಿ ‘ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್’ (Foundation for Community Development) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
-
‘ದಿ ಎಲ್ಡರ್ಸ್’ (The Elders) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆ: ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರ ಗುಂಪಾದ ‘ದಿ ಎಲ್ಡರ್ಸ್’ (The Elders) ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಸಾ ಮಾಚೆಲ್ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
-
ಬಾಲ ಸೈನಿಕರ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳು (Child-Soldier Recruitment Rules): ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ೨೦೦೦ದ ಐಚ್ಛಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು (Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child) ೧೮ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇನೆಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
