ಶ್ಲೋಕ – 20
ಯತ್ರೋಪರಮತೇ ಚಿತ್ತಂ ನಿರುದ್ಧಂ ಯೋಗಸೇವಯಾ ।
ಯತ್ರ ಚೈವಾSತ್ಮನಾSSತ್ಮಾನಂ ಪಶ್ಯನ್ನಾತ್ಮನಿ ತುಷ್ಯತಿ ॥೨೦॥
ಉಚ್ಛಾರಣೆ:
ಯತ್ರ ಉಪರಮತೇ ಚಿತ್ತಮ್ ನಿರುದ್ಧಮ್ ಯೋಗ ಸೇವಯಾ ।
ಯತ್ರ ಚ ಏವ ಆತ್ಮನಾ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಪಶ್ಯನ್ ಆತ್ಮನಿ ತುಷ್ಯತಿ ॥
ಅರ್ಥ:
ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮನಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಆತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆ ಆತ್ಮನಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ:
ಯೋಗದ ಪರಮಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲ ಚಲನೆಯಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಯೋಗಿಯು ಬಾಹ್ಯ ಲೋಕದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದು, ತನ್ನೊಳಗಿನ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು,
ಅಂದರೆ ಆತ್ಮವನ್ನು, ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೊರಗಿನ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅವಲಂಬಿಸದೆ,
ತನ್ನೊಳಗಿನ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ —
ಚಿತ್ತನಿರೋಧದ ಸ್ಥಿತಿ, ಅಂದರೆ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡು ಆತ್ಮಾನುಭವದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ.
