ಶ್ಲೋಕ – 44
ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸೇನ ತೇನೈವ ಹ್ರಿಯತೇ ಹ್ಯವಶೋऽಪಿ ಸಃ ।
ಜಿಜ್ಞಾಸುರಪಿ ಯೋಗಸ್ಯ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾತಿವರ್ತತೇ ॥ 44 ॥
ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:
ಪೂರ್ವ ಅಭ್ಯಾಸೇನ ತೇನ ಏವ — ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಧನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಬಲದಿಂದ
ಹ್ರಿಯತೇ ಹಿ ಅವಶಃ ಅಪಿ ಸಃ — ತನ್ನಿಗೇ ತಿಳಿಯದೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ
ಜಿಜ್ಞಾಸುಃ ಅಪಿ ಯೋಗಸ್ಯ — ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುವವನಾದರೂ
ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಅತಿವರ್ತತೇ — ಶಾಸ್ತ್ರ-ವೇದಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ವವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ
ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ತಾತ್ಪರ್ಯ:
ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಂಸ್ಕಾರವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೇ ತಿಳಿಯದೆ ಸಾಧನೆಯತ್ತ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಯೋಗ–ಧ್ಯಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ತುಡಿತ ಹೊಂದಿರುವವನಾದರೂ, ಅವನ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹಂಬಲದಿಂದ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ — ಅಂದರೆ ವೇದ–ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿ ವೇದಜ್ಞರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟದೇ ಇದ್ದರೂ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಪುಣ್ಯ–ಸಾಧನೆಯ ಬಲದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸಹಜವಾಗಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಹಾಗೂ ಪಿಂಗಳೆಯ ಕಥೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯಸಂಧ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ಕಟ ತುಡಿತವಿದ್ದರೆ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರಪಾರಂಗತರನ್ನೂ ಮೀರಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
