ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನ ವಿಚಿತ್ರ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅವನ ಬಳಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ—ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಂಪತ್ತು, ಮನರಂಜನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಆದರೂ ಅವನೊಳಗೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಮೌನವಾದ ಖಾಲಿತನ ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು “ಒಂಟಿತನ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು “ಅನಾಥ ಪ್ರಜ್ಞೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅನುಭವ ಮಾನವನ ಹೃದಯದ ಅತಿ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮೌನ ಸತ್ಯ.
ಈ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲು ಮನುಷ್ಯ ಹೆದರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮನರಂಜನೆ, ಗಾಸಿಪ್, ಮದ್ಯ, ಧರ್ಮ, ರಾಜಕೀಯ, ಸಮಾಜ, ಅಧಿಕಾರ, ಹಣ, ಗ್ಲಾಮರ್ ಲೋಕ, ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸೆಕ್ಸ್—ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಒಳಗಿನ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ ಆ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಮಯದ ನಂತರ ಅದೇ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದುಃಖವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಈ ರೀತಿಯ ಪಲಾಯನಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಒಳಗಿನ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಲಿತಿದ್ದೇವೆ.
ಒಂದರಿಂದ ಬೇಸರವಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. “ಇದಿಲ್ಲವಾದರೆ ಅದು” ಎಂದು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿರಂತರ ಹುಡುಕಾಟದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಒಂದೇ—ಒಂಟಿತನದ ಭಯ.
ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ: ಈ ಪಲಾಯನದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತೇವೆ? ಹೊರಗಿನ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಸಂತೋಷ ಯಾವತ್ತೂ ಅಸ್ಥಿರ. ಅದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಂತೋಷವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹೇಳುವ ಮಾತು ಬೇರೆ. ಅವು ಪಲಾಯನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ದೈರ್ಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಒಂಟಿತನದೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬೇಡಿ, ಅದರಿಂದ ಓಡಬೇಡಿ.
ಮೌನವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಅದು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಯಾವಾಗ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅದನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಹೊಸ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಧ್ಯಾನ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಗಮನಿಸುವಿಕೆಯ ಕಲೆ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಮೌನದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಅರಿಯುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, “ನಾನು ಮೂಲತಃ ಒಂಟಿ.” ಈ ಅರಿವು ಮೊದಲಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ತರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಅದೇ ಭಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅದು ಶಾಪವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಾಗಿಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಹೊರಗಿನ ಅವಲಂಬನೆಗಳಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅವನು ಯಾರನ್ನೂ ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನೊಳಗೇ ಒಂದು ಮೌನವಾದ ಆನಂದದ ಮೂಲ ಹರಿಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳು ಹೇಳುವ ಮಾತು ಸರಳವಾಗಿದೆ: ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಓಡಬೇಡಿ, ಅದನ್ನು ನೋಡಿ. ಭಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ಅದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಪಲಾಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ, ಗಮನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಇದೆ.
ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ಹೊಸ ಸ್ಥಿತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ—ಅವನು ಯಾರಿಗೂ ವಿರೋಧಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತನೂ ಅಲ್ಲ.
ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಆನಂದವೇ ಕೆಲವರು “ಜ್ಞಾನೋದಯ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಯಾವುದೋ ಹೊರಗಿನ ಸಾಧನೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಅವಲಂಬನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಒಳಗಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅನುಭವ.
ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೀವನದ ಗದ್ದಲದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅದರಿಂದ ಓಡದೆ ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ, ಬಹುಶಃ ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷದ ದಾರಿ ಆರಂಭವಾಗಿರಬಹುದು.
✍️*ಜಯದೇವ ಪೂಜಾರ*
7676870233
