ಹಂಪಿ/ಹೊಸಪೇಟೆ:
14 ರಿಂದ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಭವ್ಯ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಮಾನ್ಯತೆಯ ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಹಂಪಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ₹38 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಧಿ’ (National Culture Fund) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ:
-
ಅನುದಾನ ಕ್ರೋಡೀಕರಣ: ಒಟ್ಟು ₹38 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (HAL) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (CSR) ನಿಧಿ ಹಾಗೂ ಸಂಸದರ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (MPLADS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹19 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವು MPLADS ನಿಧಿಯಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
-
ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ನೇಮಕ: ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪರಿಣಿತ ಪಾರಂಪರಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯನ್ನು (Heritage Conservation Architect) ನೇಮಿಸಲಿದೆ. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಹಾಲಿ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ದಾಖಲಾತಿ ಹಾಗೂ ಹಂತ-ಹಂತದ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳು:
-
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ ಬಜಾರ್: ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮಂದಿರದ ಮುಂಭಾಗದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬಜಾರ್ ಬೀದಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣ.
-
ವಿಜಯ ವಿಠಲ ಸಂಕೀರ್ಣ: ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜಯ ವಿಠಲ ದೇಗುಲ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೀ ಭಾಷ್ಯಕಾರ ಗುಡಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿರುವ ಮಂಟಪದ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ.
-
ಹೇಮಕೂಟ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇಗುಲ: ಹೇಮಕೂಟ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಂಗನಾಯಕರಹಳ್ಳಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಸಮಗ್ರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ.
