ಪಾಟ್ನಾ: ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ನಗರಕ್ಕೆ ‘ಕುಸುಮಾಪುರ’ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ‘ಕುಸುಮ’ ಎಂದರೆ ಹೂವು, ‘ಪುರ’ ಎಂದರೆ ನಗರ — ಅಂದರೆ “ಹೂವಿನ ನಗರ” ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಹೆಸರು, ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಪಾಟ್ನಾ, ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆಡಳಿತ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆರ್ಯಭಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ತಾವು ಕುಸುಮಾಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಯುಗದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಕುಸುಮಾಪುರ—ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ, ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
