ನವದೆಹಲಿ: ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (AFSPA), 1958 ಕುರಿತು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಬಿ.ಪಿ. ಜೀವನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಸಮಿತಿ 2005ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹತ್ವದ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು 2004ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ರಚಿಸಿದ್ದು, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಜಮ್ಮು–ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ AFSPA ಕಾಯ್ದೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಶಾಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗೆ ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧನ, ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಗುಂಡಿನ ಬಳಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆ:
ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾಜಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ಪಿ. ಜೀವನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇತರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಡಾ. ಎಸ್.ಬಿ. ನಾಕಡೆ, ಪಿ. ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ್, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ವಿ.ಆರ್. ರಾಘವನ್ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಂಜಯ್ ಹಜಾರಿಕಾ ಇದ್ದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು:
2005ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯು AFSPA ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸಮಿತಿ
“ಹಿಂಸೆ, ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ ಎಂದೂ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.
ಇದನ್ನು ಓದು:- ಬೀದರ್ KVAFSU ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ವದೇಶಿ ಮೌಖಿಕ ರೇಬೀಸ್ ಲಸಿಕೆ: ದೇಶದ ಮೊದಲ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ
ಪರ್ಯಾಯ ಸಲಹೆಗಳು:
AFSPA ರದ್ದಾದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಕೆಲವು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ – UAPA, 1967ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಸಮಿತಿ ಸೂಚಿಸಿತು. ಅಶಾಂತ ಪ್ರದೇಶ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬದಲು ಜಿಲ್ಲೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರುಗಳಿಗಾಗಿ ಗ್ರೀವೆನ್ಸ್ ಸೆಲ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದನ್ನೂ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ:
ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ AFSPA ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ AFSPA ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಂಡಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೀವನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳ ಹೋರಾಟ, ಹಾಗೂ ಇರೋಮ್ ಶರ್ಮಿಳಾ ಅವರ ದೀರ್ಘ ಅನಶನಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು AFSPA ರದ್ದಿಗೆ ಒಲವು ತೋರಿವೆ.
