ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ / ರಿಯಾದ್:
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಜಿಯೋ-ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ದೇಶಗಳು 30 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಬೃಹತ್ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ‘ಆಟೊಮಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಆಕ್ಟ್ 1954’ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 123 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ‘123 ಒಪ್ಪಂದ’ಕ್ಕೆ (123 Agreement) ಜುಲೈ 22, 2026 ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
-
ಯೂರೇನಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧೀಕರಣ (Uranium Enrichment): ಜಂಟಿ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಯೂರೇನಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್ಹೌಸ್ (Westinghouse) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿದೆ.
-
ಆರ್ಥಿಕ ಬೂಸ್ಟ್: ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ಪರಮಾಣು ರಫ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಲಿಯನ್ಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್ ಆದಾಯ ಹರಿದುಬರಲಿದೆ.
-
ಸಂಸತ್ತಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕರಡು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಸಂಸತ್ತು) ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅನುಮೋದನೆ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ.
‘ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್’ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕಳವಳ:
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡುವಾಗ ‘ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್’ (Gold Standard) ಎಂಬ ಕಠಿಣ ಶರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ — ಅಂದರೆ ಆ ದೇಶವು ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೂರೇನಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧೀಕರಣ ಅಥವಾ ಇಂಧನ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ UAE ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದ). ಆದರೆ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗಿನ ಈ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಈ ಕಠಿಣ ಶರತ್ತನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IAEA) ‘ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್’ (Additional Protocol) ತಪಾಸಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು:
ಈ ಸಡಿಲಿಕೆಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದರು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಸೌದಿ ಯುವರಾಜ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರು, “ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ನಾವೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆ ಈ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
