ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು 1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಗುರಿಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ದೇಶದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ (Data Centre) ಉದ್ಯಮವು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 375 MW ಇದ್ದ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ 1,500 MW ಗೂ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ 1.8 GW ನಿಂದ 2 GW ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೌಲ್ಯವು 21 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ಲೌಡ್ ಸೇವೆಗಳು, 5G ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಸ್ಥಳೀಕರಣ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬೈ, ಚೆನ್ನೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ.
೧. ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಲು:
ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಐಟಿ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ:
| ನಗರ / ಹಬ್ | ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (MW) | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು | ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲಗಳು / ಕಾರಣಗಳು |
| ಮುಂಬೈ / ನವಿ ಮುಂಬೈ | 790 MW | ~52% | 14ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಬ್ಸೀ ಕೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ಗಳು, ಬಲಿಷ್ಠ ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್, BFSI ವಲಯದ ಬೃಹತ್ ಬೇಡಿಕೆ. |
| ಚೆನ್ನೈ | 305 MW | ~21% | ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಪರ್ಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ವಿದ್ಯುತ್ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀತಿಗಳು. |
| ಬೆಂಗಳೂರು | 182 MW | ~12% | ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು (GCCs), ಐಟಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನವೋದ್ಯಮಗಳ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆ. |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | 152 MW | ~10% | ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಮುಕ್ತ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ, ತೆಲಂಗಾಣ ಸರ್ಕಾರದ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮೋದನೆ. |
| ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್ / ನೋಯ್ಡಾ | 76 MW | ~5% | ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೇಡಿಕೆ, ಯುಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಭೂ ಸಬ್ಸಿಡಿ. |
| ಇತರ ನಗರಗಳು (ಪುಣೆ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ) | 15 MW | ~1% | ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಎಡ್ಜ್ (Edge) ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಮತ್ತು ಟೈರ್-೨ ನಗರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ. |
೨. ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು (Growth Drivers):
-
ದತ್ತಾಂಶ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ (DPDP Act, 2023): ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯು ನಾಗರಿಕರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಗಡಿಯೊಳಗೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
-
ಆರ್ಬಿಐ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಳೀಕರಣ ನಿಯಮ: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಎಲ್ಲಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ದೇಶದೊಳಗಿನ ಸರ್ವರ್ಗಳಲ್ಲೇ ಇರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
-
5G ಮತ್ತು AI ವರ್ಕ್ಲೋಡ್ಗಳು: 5G ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರ ಹಾಗೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI/ML) ತರಬೇತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೈ-ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಜಿಪಿಯು (GPU) ಮತ್ತು ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕೂಲಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆ.
-
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ (Infrastructure Status): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ‘ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ’ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
೩. ಸಾಗರದಾಳದ ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು (Subsea Cables):
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಚಾರದ ಶೇಕಡಾ 97% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವು ಸಾಗರದಾಳದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಕೇಬಲ್ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ (ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕವಲ್ಲ).
-
ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಮುಂಬೈ, ಚೆನ್ನೈ, ಕೊಚ್ಚಿ, ತೂತುಕುಡಿ ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರಂ.
-
IAX & IEX ಕೇಬಲ್ಗಳು: ಭಾರತವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ಗೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹೈ-ಕೆಪಾಸಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.
-
I-2SEA ಕೇಬಲ್: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೆನ್ನೈ ಅನ್ನು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ನೂತನ ಯೋಜನೆ.
೪. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ: L&T ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೆಗಾ ಎಐ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಆರ್ಡರ್ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬)
ಲಾರ್ಸನ್ & ಟೂಬ್ರೊ (L&T) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿಂಗಲ್-ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಎಐ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ₹10,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹15,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
-
ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಐ ಕ್ಲೌಡ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ Together AI (ಸಿಇಒ: ವಿಪುಲ್ ವೇದ್ ಪ್ರಕಾಶ್).
-
NVIDIA B300 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಈ ಎಐ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ 10,000 NVIDIA B300 ಜಿಪಿಯುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
-
ತಾಣ: ಈ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್-ಸ್ಕೇಲ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ L&T ಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ Vyoma.AI ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ 250 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಲಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಸಬ್ಸೀ ಕೇಬಲ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ಜಾಗತಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ 97% ಸಾಗರದಾಳದ ಕೇಬಲ್ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಮುಂಬೈನ ಹಿರಿಮೆ: ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 52% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು.
-
ಚೆನ್ನೈನ ಗರಿಮೆ: ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಗೇಟ್ವೇ.
-
ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಸವಾಲು: ಹೈ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೂಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೇಶದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13.56 GW ಸ್ವಚ್ಛ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
