ಭೋಪಾಲ್ / ನವದೆಹಲಿ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್-ಚಂಬಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಗೇಜ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡ ೫೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಕೈಲಾರಸ್–ಸಬಲ್ಗಢ–ಬೀರ್ಪುರ (Kailaras-Sabalgarh-Birpur) ನೂತನ ಬ್ರಾಡ್ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ೨೦೨೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮ ರಂದು ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್-ಕೈಲಾರಸ್ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೆಮು (MEMU – Mainline Electric Multiple Unit) ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೀರ್ಪುರದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಸಬಲ್ಗಢ, ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಬೀರ್ಪುರ ನಡುವೆ ನೇರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧. ಗ್ವಾಲಿಯರ್-ಶಿಯೋಪುರ್ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ಹಂತ-ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:
-
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ನೂತನ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮೊರೆನಾ (Morena) ಮತ್ತು ಶಿಯೋಪುರ್ (Sheopur) ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಲಿದ್ದು, ಚಂಬಲ್ ಕಣಿವೆಯ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭ ಹಾಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.
-
ಹಂತ-ಹಂತದ ಗೇಜ್ ಪರಿವರ್ತನೆ:
-
ಮೇ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ೧೧ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಬಿರ್ಲಾನಗರ–ರಾಯರು ವಿಭಾಗವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.
-
ಇದೀಗ ೨೭ ಕಿ.ಮೀ ಸಬಲ್ಗಢ–ಬೀರ್ಪುರ ವಿಭಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ೫೬ ಕಿ.ಮೀ ಮಾರ್ಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
-
ಉಳಿದ ೩೭ ಕಿ.ಮೀ ಬೀರ್ಪುರ–ಸೆರೋನಿ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ೩೩ ಕಿ.ಮೀ ಸೆರೋನಿ ರಸ್ತೆ–ಶಿಯೋಪುರ್ ಕಲನ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಕಾಮಗಾರಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
-
-
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೋಟಾಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆ: ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ರಾಡ್ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶಿಯೋಪುರ್ ಕಲನ್ನಿಂದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಕೋಟಾ (Kota) ನಗರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆ:
ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ:
-
೨೦೨೬-೨೭ ರ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆ: ₹೧೫,೧೮೮ ಕೋಟಿ.
-
ಹಿಂದಿನ ಹಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ: ೨೦೦೯-೧೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ರೈಲ್ವೆ ಅನುದಾನ ಕೇವಲ ₹೬೩೨ ಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಬ್ರಾಡ್ಗೇಜ್ (Broad Gauge): ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಗೇಜ್ ಅಗಲ ೧,೬೭೬ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ (5 ಅಡಿ 6 ಇಂಚು) ಆಗಿದೆ.
-
MEMU ರೈಲುಗಳು: Mainline Electric Multiple Unit – ನಗರ ಮತ್ತು ಉಪನಗರ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳು.
-
ಚಂಬಲ್ ವಲಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: ಮೊರೆನಾ, ಶಿಯೋಪುರ್ ಮತ್ತು ಭಿಂಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್-ಚಂಬಲ್ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
-
ಗೇಜ್ ಪರಿವರ್ತನೆ (Gauge Conversion – Project Unigauge): ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ತರಲು ಹಳೆಯ ನ್ಯಾರೋಗೇಜ್ ಅಥವಾ ಮೀಟರ್ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಡ್ಗೇಜ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
