ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ (ರಾಕೆಟ್ಗಳು) ವಿನ್ಯಾಸ, ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಪೇಲೋಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಕಕ್ಷೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆಳ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬೃಹತ್ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ರೋ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ (IPRC) ಗಗನ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು LVM3 M7 ಮಿಷನ್ಗಳಿಗಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾದ CE20 ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್ನ ಫ್ಲೈಟ್ ಅಕ್ಸೆಪ್ಟೆನ್ಸ್ ಹಾಟ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ (220 kN ಥ್ರಸ್ಟ್) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿರುವುದು ಇಸ್ರೋದ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗರಿ ತಂದಿದೆ.
೧. ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ:
| ಕೇಂದ್ರದ ಹೆಸರು | ತಾಣ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ | ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು |
| ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ (VSSC) | ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಕೇರಳ | ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ (PSLV, GSLV, LVM3, ಸೌಂಡಿಂಗ್ ರಾಕೆಟ್ಗಳು) ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. |
| ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ (URSC) | ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ | ಸಂವಹನ, ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಜೋಡಣೆ, ಇಂಟಿಗ್ರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆ. |
| ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ (SDSC SHAR) | ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ | ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಡಾವಣಾ ತಾಣ; ಘನ ಇಂಧನ ಘಟಕಗಳು, ರಾಕೆಟ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಲಾಂಚ್ ಪ್ಯಾಡ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. |
| ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ (LPSC) | ವಲಿಯಮಾಲ (ಕೇರಳ) & ಬೆಂಗಳೂರು | ದ್ರವ ಇಂಧನ, ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಥ್ರಸ್ಟರ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್. |
| ಇಸ್ರೋ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ (IPRC) | ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ, ತಮಿಳುನಾಡು | ದ್ರವ ಎಂಜಿನ್ಗಳು (ವಿಕಾಸ್), ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೇರ ಹಾಟ್-ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್. |
| ಸ್ಪೇಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ (SAC) | ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಗುಜರಾತ್ | ಸಂವಹನ, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ (NavIC), ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂವೇದಕ/ಪೇಲೋಡ್ ತಯಾರಿಕೆ. |
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರ (NRSC) | ಹೈದರಾಬಾದ್, ತೆಲಂಗಾಣ | ಉಪಗ್ರಹ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿತರಿಸುವುದು (ಶಾಡ್ನಗರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಇದೆ). |
| ಇಸ್ಟ್ರಾಕ್ (ISTRAC) | ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ | ಭೂ-ನಿಲ್ದಾಣ ಬೆಂಬಲ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಕಕ್ಷೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಆಜ್ಞಾ ನಿಯಂತ್ರಣ. |
| ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ (MCF) | ಹಾಸನ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) | ಭೂಸ್ಥಿರ (Geostationary) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣಾ ನಂತರದ ಕಕ್ಷೆ ಏರಿಸುವಿಕೆ (Orbit-raising), ಕಕ್ಷೀಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಣ್ಗಾವಲು. |
| ಹ್ಯೂಮನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಸೆಂಟರ್ (HSFC) | ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ | ಮಾನವಸಹಿತ ಗಗನ್ಯಾನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ಗಳ ಸಮನ್ವಯ, ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಜೀವ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ECLSS) ಮತ್ತು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ತರಬೇತಿ. |
೨. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಘಟಕಗಳು:
-
LEOS (ಬೆಂಗಳೂರು): Laboratory for Electro-Optics Systems – ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳು, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಪೇಲೋಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಥರ್ಮಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
-
IISU (ತಿರುವನಂತಪುರಂ): ISRO Inertial Systems Unit – ರಾಕೆಟ್ಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಇನರ್ಶಿಯಲ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳು, ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ.
-
IIRS (ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್): Indian Institute of Remote Sensing – ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್, ಜಿಐಎಸ್ (GIS) ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ.
-
NE-SAC (ಉಮಿಯಮ್, ಮೇಘಾಲಯ): ಈಶಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ಜಂಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
-
SCL (ಮೊಹಾಲಿ, ಪಂಜಾಬ್): Semi-Conductor Laboratory – ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಶೇಷ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಗಳನ್ನು (ASICs) ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ಗಳನ್ನು (MEMS) ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.
-
IIST (ತಿರುವನಂತಪುರಂ): Indian Institute of Space Science and Technology – ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್, ಎಂ.ಟೆಕ್ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ.
-
APEP (ಆಲುವಾ, ಕೇರಳ): ಘನ ಇಂಧನ ಬೂಸ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ (ಉದಾ: S200) ಆಕ್ಸಿಡೈಜರ್ ಆಗಿ ಬಳಸುವ ಅಮೋನಿಯಂ ಪರ್ಕ್ಲೋರೇಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಘಟಕ.
೩. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ, ಡೀಪ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:
-
ಬ್ಯಾಲಾಳು ಸಂಕೀರ್ಣ (ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ):
-
IDSN (Indian Deep Space Network): ಚಂದ್ರಯಾನ, ಮಂಗಳಯಾನ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ-L1 ನಂತಹ ಅಂತರಗ್ರಹ ನೌಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ೩೨-ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ೧೮-ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸದ ಬೃಹತ್ ಆಂಟೆನಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ISSDC (Indian Space Science Data Centre): ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶೋಧನಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರ.
-
-
PRL (ಅಹಮದಾಬಾದ್): Physical Research Laboratory – ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ತೊಟ್ಟಿಲು; ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಸೌರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
-
NARL (ಗಡಂಕಿ/ತಿರುಪತಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ): National Atmospheric Research Laboratory – ಎಂಎಸ್ಟಿ (MST) ರೇಡಾರ್ ಮತ್ತು ಲಿಡಾರ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
೪. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ:
-
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಇಸ್ರೋ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ (Department of Space – DoS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
-
ಸ್ಪೇಸ್ ಕಮಿಷನ್ (ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗ): ೧೯೭೨ ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇದು, ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ (Secretary, DoS) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
-
ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಂಗಗಳು:
-
IN-SPACe (ಅಹಮದಾಬಾದ್): ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನವೋದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಇಸ್ರೋ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ.
-
NSIL (NewSpace India Limited): ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಸ್ರೋ ರಾಕೆಟ್ಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಆಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ (Antrix Corporation): ಇಸ್ರೋದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಆರಂಭಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿಗಮ.
-
ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು:
-
೧೯೬೨: ಡಾ. ಹೋಮಿ ಭಾಭಾ ಮತ್ತು ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇನ್ಕೋಸ್ಪಾರ್ (INCOSPAR) ರಚನೆ (ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಆರಂಭ).
-
೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೯: ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆ.
-
೧೯೭೨: ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ (DoS) ರಚನೆ.
-
೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೫: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ‘ಆರ್ಯಭಟ’ ಉಡಾವಣೆ (ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾಸ್ಮಾಸ್-3M ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ).
-
೧೮ ಜುಲೈ ೧೯೮೦: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ರಾಕೆಟ್ SLV-3 ಮೂಲಕ ‘ರೋಹಿಣಿ’ (RS-1) ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ವಿಶ್ವದ ೬ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ಸಂಸ್ಥೆ / ಕೇಂದ್ರ | ಸ್ಥಳ | ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ |
| VSSC | ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಕೇರಳ | ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳ (PSLV, LVM3) ಪ್ರಮುಖ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರ. |
| URSC | ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ | ಉಪಗ್ರಹಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಜೋಡಣಾ ಕೇಂದ್ರ. |
| SDSC SHAR | ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ | ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ನಿಲ್ದಾಣ. |
| MCF | ಹಾಸನ (ಕರ್ನಾಟಕ) & ಭೋಪಾಲ್ (ಮ.ಪ್ರ.) | ಇನ್ಸಾಟ್ ಮತ್ತು ಜಿಸ್ಯಾಟ್ ಭೂಸ್ಥಿರ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಕ್ಷೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರ. |
| IDSN / ISSDC | ಬ್ಯಾಲಾಳು (ಬೆಂಗಳೂರು ಬಳಿ) | ಚಂದ್ರಯಾನ, ಆದಿತ್ಯ-L1 ಡೀಪ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಭಂಡಾರ. |
| IPRC | ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ, ತಮಿಳುನಾಡು | ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ದ್ರವ ಎಂಜಿನ್ಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ನೆಲೆ. |
| ಆಡಳಿತ | ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ (DoS) | ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. |
