ನವದೆಹಲಿ / ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಜಾಗತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಎರಡು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (SIPRI) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ (FAS) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ೨೦೨೬ ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಸಿಡಿತಲೆಗಳ (Nuclear Warheads) ಸಂಖ್ಯೆ ೧೯೦ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಬಳಿ ೧೯೦ ಸಿಡಿತಲೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ತನ್ನ ನೆರೆಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು (೧೭೦ ಸಿಡಿತಲೆಗಳು) ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
೧. ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ:
-
ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: FAS ನ ‘ಇಂಡಿಯಾಸ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವೆಪನ್ಸ್ – ೨೦೨೬’ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂದಾಜು ೧೯೦ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ೧೬೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಉಡಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (Operational Launchers) ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ನೂತನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
-
ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ದಾಸ್ತಾನು: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಆನ್ ಫಿಸೈಲ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ (IPFM) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಬಳಿ ಸರಿಸುಮಾರು ೭೩೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ (Weapons-grade Plutonium) ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸಿಡಿತಲೆಗೆ ಸುಮಾರು ೪ ಕೆಜಿ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ, ಭಾರತವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ೧೪೦ ರಿಂದ ೨೨೫ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಸಾಗರ ಗಸ್ತು (SSBNs): SIPRI ಇಯರ್ಬುಕ್ ೨೦೨೬ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಶಾಂತಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅರಿಹಂತ್-ಕ್ಲಾಸ್ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ (SSBNs) ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ (ಅಂದಾಜು ೧೨) ಪರಮಾಣು ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
೨. ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ಧಾಂತ (Nuclear Doctrine):
ಭಾರತವು ೧೯೯೮ ರ ಪೋಖ್ರಾನ್-II ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ:
-
ಮೊದಲು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ (No First Use – NFU): ಭಾರತವು ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧವೂ ಮೊದಲು ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ದಾಳಿ ನಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಭೀಕರ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಲು ಈ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (Credible Minimum Deterrence – CMD): ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ದಾಳಿಯ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ, ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಮಾಣು ಬಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
-
ಪರಮಾಣು ತ್ರಿವಳಿ (Nuclear Triad): ಭಾರತವು ಭೂಮಿ (ಅಗ್ನಿ, ಪೃಥ್ವಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು), ಆಕಾಶ (ರಫೇಲ್, ಸುಖೋಯ್, ಮಿರಾಜ್-2000 ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು) ಮತ್ತು ಸಾಗರದಾಳದಿಂದ (ಅರಿಹಂತ್-ಕ್ಲಾಸ್ SSBNs) ಪರಮಾಣು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಮಾಣು ತ್ರಿವಳಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
೩. ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತುಲನೆ:
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ೯ ಪರಮಾಣು ಸಶಸ್ತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ: ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್.
| ದೇಶ | ಅಂದಾಜು ಪರಮಾಣು ಸಿಡಿತಲೆಗಳು (೨೦೨೬) | ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿ |
| ಭಾರತ (India) | ೧೯೦ | ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ; ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮುನ್ನಡೆ. |
| ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (Pakistan) | ೧೭೦ | ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟೇ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ. |
| ಚೀನಾ (China) | ೬೦೦+ | ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಆಧುನೀಕರಣ. |
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ಸಂಸ್ಥೆ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ |
| SIPRI | Stockholm International Peace Research Institute – ಸ್ವೀಡನ್ನ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಮೂಲದ ಜಾಗತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಸ್ಥಾಪನೆ: ೧೯೬೬). |
| FAS | Federation of American Scientists – ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೂಲದ ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿ. |
| ಅರಿಹಂತ್ ವರ್ಗ (Arihant-class) | ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು (SSBNs). |
| ಕ್ಯಾನಿಸ್ಟರೀಕರಣ (Canisterisation) | ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಸಿಡಿತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ಹವಾಮಾನ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಉದಾ: ಅಗ್ನಿ-೫). |
| ಪರಮಾಣು ಕಮಾಂಡ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NCA) | ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇದರ ರಾಜಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ). |
