ಐಐಟಿ (ಐಎಸ್‌ಎಂ) ಧನ್‌ಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನಿಂದ ತಾಮ್ರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಮರುಪಡೆಯುವ ನೂತನ ‘ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. “ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನಿಂದ ತಾಮ್ರದ ಕ್ಯಾಥೋಡಿಕ್ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆಗಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್” (An Electrochemical Reactor for Cathodic Recovery of Copper from Wastewater) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಪೇಟೆಂಟ್ ದೊರೆತಿದೆ.
ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರ ವಿವರ:
-
ಸಂಶೋಧಕರು: ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಐಐಟಿ ಧನ್‌ಬಾದ್‌ನ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರೊ. ವಿಪಿನ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ (PhD) ನಿಶಾಂತ್ ಪಾಂಡೆ ಮತ್ತು ಅಂಕುರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಹ-ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
-
ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆ: ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ 2023ರ ನವೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2026ರ ಜುಲೈ 30ರಂದು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಂಜೂರಾಗಿದೆ.
-
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕ್ಯಾಥೋಡಿಕ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಅಯಾನುಗಳು ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ನತ್ತ ಚಲಿಸಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಲೋಹವನ್ನು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಬಿಡುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ತಾಮ್ರವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ (Circular Economy) ದೊಡ್ಡ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಿದೆ.
