ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 18ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ಅವರು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಮಹತ್ವದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಉಭಯ ನಾಯಕರು ವಾಸ್ತವ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (LAC) ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
ಗಡಿ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು:
-
ಮೂರು ವಲಯಗಳ ಗಡಿ: ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ರೇಖೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ (ಲಡಾಖ್), ಮಧ್ಯ (ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಖಂಡ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ (ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ) ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
-
ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮಾತುಕತೆ: ಗಡಿ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ 2003ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ (NSA) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ವಾಂಗ್ ಯಿ ಅವರು 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು 25ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಈ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‘ಎಂಟು ಅಂಶಗಳ ಒಮ್ಮತ’ಕ್ಕೆ (Eight Points of Consensus) ಬರಲಾಗಿತ್ತು.
-
ಹೊಸ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಹಾಟ್ಲೈನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳ ಸಭೆಗಾಗಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಗಡಿ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು (Meeting points) ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಭೆಗಳು: 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಚಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಚೀನಾದ ದಮೈನಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ ಮಟ್ಟದ ಧ್ವಜ ಸಭೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.
ಸೇನಾ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: 2024ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಲಡಾಖ್ನ ಡೆಪ್ಸಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೆಮ್ಚೋಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಅದೇ ವರ್ಷ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ 2025-26ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಲಿಬರೇಷನ್ ಆರ್ಮಿ (PLA) ಉತ್ತರ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಗ್ಗಿಸಿದೆ.
