ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು: ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 15B/17A, ವರುಣ

ನವದೆಹಲಿ / ಟೌಲನ್: ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (IOR) ಪ್ರಾಬಲ್ಯ, ಕಡಲ ಗಸ್ತು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳು, ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು (Destroyers), ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ‘ಎಕ್ಸರ್ಸೈಸ್ ವರುಣ’ (Exercise Varuna) ದ ೨೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ತಲ್ವಾರ್-ಕ್ಲಾಸ್ ಗೈಡೆಡ್-ಕ್ಷಿಪಣಿ ಫ್ರಿಗೇಟ್ ಐಎನ್‌ಎಸ್ ತ್ರಿಶೂಲ್ (INS Trishul – F43) ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨ ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಟೌಲನ್ ನೌಕಾನೆಲೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದೆ. ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ‘ವರುಣ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನಿಗ್ರಹ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

೧. ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳು (Aircraft Carriers):

• ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ (INS Vikramaditya):

  • ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವಜ ನೌಕೆ (Flagship).

  • ಮೂಲತಃ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಪಡಿತ ‘ಕೀವ್-ಕ್ಲಾಸ್’ (Kiev-class) ನೌಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು (ಸ್ಥಳಾಂತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಸುಮಾರು ೪೫,೪೦೦ ಟನ್‌ಗಳು).

  • ಇದು ಮಿಗ್-೨೯ಕೆ (MiG-29K) ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

• ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್ (INS Vikrant – IAC-1):

  • ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧನೌಕೆ.

  • ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CSL) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿತು (ಸುಮಾರು ೪೫,೦೦೦ ಟನ್ ತೂಕ, ಶೇ. ೭೬ ರಷ್ಟು ಸ್ವದೇಶಿ ಉಪಕರಣಗಳು).

  • ವಾಯು ಪಡೆ (Air Wing): MiG-29K ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು, ಕಮೋವ್-31 (Kamov-31) ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು MH-60R ಮಲ್ಟಿ-ರೋಲ್ ಸೀಹಾಕ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು.

• STOBAR ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಭಾರತದ ಎರಡೂ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳು STOBAR (Short Take-Off Barrier Arrested Recovery) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಕೀ-ಜಂಪ್ ಮೂಲಕ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಹಾಗೂ ಅರೆಸ್ಟರ್ ವೈರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ.

೨. ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು (Guided-Missile Destroyers):

• ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಕ್ಲಾಸ್ (Project 15A):

  • ಮಜಗಾಂವ್ ಡಾಕ್ ಶಿಪ್‌ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (MDL) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು (ಸುಮಾರು ೭,೪೦೦ ಟನ್).

  • ನೌಕೆಗಳು: ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಕೊಚ್ಚಿ, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಚೆನ್ನೈ.

  • ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ: ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಾಕ್-೮ (Barak 8) ದೀರ್ಘಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ-ವಾಯು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (LRSAM).

• ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಕ್ಲಾಸ್ (Project 15B):

  • ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ೧೫A ಯ ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಡಾರ್ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

  • ನೌಕೆಗಳು: ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಮರ್ಮಗೋವಾ, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಇಂಫಾಲ, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಸೂರತ್.

೩. ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು (Frigates):

• ಶಿವಾಲಿಕ್ ಕ್ಲಾಸ್ (Project 17):

  • ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು (MDL & GRSE ನಿರ್ಮಿತ; ೬,೨೦೦ ಟನ್).

  • ನೌಕೆಗಳು: ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಶಿವಾಲಿಕ್, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಸತ್ಪುರ, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ.

• ತಲ್ವಾರ್ ಕ್ಲಾಸ್ (Talwar-class):

  • ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಪಡೆದ ಗೈಡೆಡ್-ಕ್ಷಿಪಣಿ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು (೪,೦೦೦ ಟನ್).

  • ನೌಕೆಗಳು: ಐಎನ್‌ಎಸ್ ತಲ್ವಾರ್, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ತ್ರಿಶೂಲ್, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ತಬಾರ್, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ತೆಗ್.

  • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಐಎನ್‌ಎಸ್ ತ್ರಿಶೂಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ‘ವರುಣ ೨೦೨೬’ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.

• ನೀಲಗಿರಿ ಕ್ಲಾಸ್ (Project 17A):

  • ಶಿವಾಲಿಕ್ ಕ್ಲಾಸ್‌ನ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು (೬,೬೭೦ ಟನ್).

  • ಒಟ್ಟು ೭ ನೌಕೆಗಳನ್ನು MDL ಮತ್ತು GRSE ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟೆಡ್ ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

೪. ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು (Submarines):

• ಕಲ್ವರಿ ಕ್ಲಾಸ್ (Project 75):

  • ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಕಾರ್ಪೀನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ MDL ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೀಸೆಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ದಾಳಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು (Conventional Attack Submarines).

  • ಆರು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು: ಕಲ್ವರಿ, ಖಂಡೇರಿ, ಕಾರಂಜ, ವೇಲಾ, ವಾಗಿರ್, ವಾಗ್ಶೀರ್.

• ಅರಿಹಂತ್ ಕ್ಲಾಸ್ (SSBN):

  • ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು (Nuclear-powered Ballistic Missile Submarines).

  • ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ತ್ರಿವಳಿ (Nuclear Triad) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಆಧಾರಿತ ಸ್ತಂಭ. ಮೊದಲ ನೌಕೆ ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಅರಿಹಂತ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):

ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆರಷ್ಯಾ (Kiev-class)ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಧ್ವಜ ನೌಕೆ (Flagship).

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 15Bವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಕ್ಲಾಸ್ (ವಿಧ್ವಂಸಕ)ಮಜಗಾಂವ್ ಡಾಕ್ (MDL)ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್, ಬರಾಕ್-೮, ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಟೆಲ್ತ್.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 17Aನೀಲಗಿರಿ ಕ್ಲಾಸ್ (ಫ್ರಿಗೇಟ್)MDL ಮತ್ತು GRSE೭ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 75ಕಲ್ವರಿ ಕ್ಲಾಸ್ (ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ)MDL (ಸ್ಕಾರ್ಪೀನ್ ವಿನ್ಯಾಸ)೬ ಡೀಸೆಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಸಬ್‌ಮರೀನ್‌ಗಳು.

ಅರಿಹಂತ್ ಕ್ಲಾಸ್SSBN (ಪರಮಾಣು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ)ಸ್ವದೇಶಿ ಯೋಜನೆಪರಮಾಣು ತ್ರಿವಳಿ (Nuclear Triad) ಸ್ತಂಭ.

ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ (BrahMos)ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಜಂಟಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವರಾಮ್‌ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್; ಭೂಮಿ, ಸಮುದ್ರ, ವಾಯು ಮೂರರಿಂದಲೂ ಉಡಾವಣೆ.

ವರುಣ ಅಭ್ಯಾಸ (Varuna)ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್೨೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿ: ಟೌಲನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬).