ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಳಸಂತೆ, ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ: ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿ ೧,೦೦೦ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ಇಳಿಕೆ, ೧೫ ದಿನಗಳ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಗಡುವು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಮಗ್ರ ನೋಟ

ನವದೆಹಲಿ: ಮುಂಬರುವ ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕೃತಕ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಂದು ಸಕ್ಕರೆ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು (Sugar Stockholding Norms) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಈ ನೂತನ ಆದೇಶವು ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ ರವರೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಕ್ಕರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ೧೫ ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಅದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

೧. ನೂತನ ಸಕ್ಕರೆ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾನದಂಡಗಳು (Revised Stockholding Limits):

• ಸಾಮಾನ್ಯ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿ ಕಡಿತ: ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಕ್ಕರೆ ವಿತರಕರು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೧,೦೦೦ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ (೧೦೦ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್) ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಸ್ತಾನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಹಿಂದಿನ ಮಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ಹಿಂದೆ ಜುಲೈ ೨೮ ರಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದ್ದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮಿತಿಯು ೪,೦೦೦ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ (೪೦೦ ಟನ್) ಇತ್ತು. ಈಗ ಅದನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ೧,೦೦೦ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ದಾಸ್ತಾನು ಅವಧಿ (Holding Period): ಸಕ್ಕರೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ೩೦ ದಿನಗಳಿಂದ ೧೫ ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಬಂದ ೧೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.

೨. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು (Regional Exemptions):

• ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಿತಿ:

  • ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಅದರ ವಿಸ್ತರಿತ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಯನ್ನು ೨,೦೦೦ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ (೨೦೦ ಟನ್) ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಕಾರಣ: ಭೌಗೋಳಿಕ ಸವಾಲುಗಳು, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದ ತೊಡಕುಗಳು ಹಾಗೂ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಹೊಸ ಸಕ್ಕರೆ ಹಂಗಾಮು (Sugar Season 2026-27): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸಕ್ಕರೆ ವರ್ಷವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦ ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ೨೦೨೬-೨೭ ನೇ ಸಾಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಹಂಗಾಮು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ.

೩. ಬೆಲೆ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಮನ್ವಯ:

• ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶ:

  • ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಾಸರಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಕ್ಕರೆ ಬೆಲೆಗಳು (Retail Prices) ೧೫% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿವೆ.

  • ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮಟ್ಟದ ದರಗಳು (Ex-mill Prices) ಸುಮಾರು ೨೮% ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಮೂರು ವಾರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.

• ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಗಟು ಹಾಗೂ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಆ ದರ ಕಡಿತದ ಪೂರ್ಣ ಲಾಭವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದೆ.

೪. ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿ (Policy Context):

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ (Speculative Trading), ಕೃತಕ ಅಭಾವ, ಅಕ್ರಮ ದಾಸ್ತಾನು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದ ಸುಲಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೫೫ ರ (Essential Commodities Act, 1955) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಿತಿಯ ದಾಸ್ತಾನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):