ಜನ ಯೋಜನಾ ಅಭಿಯಾನ ೨೦೨೬-೨೭ ‘ಸಬ್‌‌ಕೀ ಯೋಜನಾ, ಸಬ್‌ಕಾ ವಿಕಾಸ್’: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರ ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಚಾಲನೆ, ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ GPDP ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಮಗ್ರ ನೋಟ

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತಳಮಟ್ಟದ ಸ್ತಂಭವಾಗಿರುವ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಆಧಾರಿತ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭವಾದ ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ‘ಜನ ಯೋಜನಾ ಅಭಿಯಾನ ೨೦೨೬-೨೭’ (People’s Plan Campaign – PPC) ಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

“ಸಬ್‌ಕೀ ಯೋಜನಾ, ಸಬ್‌ಕಾ ವಿಕಾಸ್” (Sabki Yojana, Sabka Vikas) ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ೨೦೨೭-೨೮ ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ‘ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ’ಗಳನ್ನು (GPDP – Gram Panchayat Development Plans) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಿವೆ.

೧. ಜನ ಯೋಜನಾ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (PPC & GPDP):

• ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಳಮಟ್ಟದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ‘ಜನ ಯೋಜನಾ ಅಭಿಯಾನ’ವನ್ನು (People’s Plan Campaign) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

• ಗುರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ: ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ (೨೦೨೭-೨೮) ಗ್ರಾಮದ ನೈಜ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಮಗ್ರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (GPDP) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು.

• ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸು: ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದ ೨.೫೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ eGramSwaraj ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿವೆ.

೨. ವಿಶೇಷ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು:

• ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರ ವಿಶೇಷ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳು: ಅಭಿಯಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೂ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವಿಶೇಷ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳನ್ನು (Special Gram Sabhas) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವ (Article 243A):

  • ೭೩ ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೯೨ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಕ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಭೆಯಾಗಿದೆ.

  • ಇದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ (Direct Democracy) ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಆದ್ಯತೆ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ (Social Audit) ಸರ್ವೋಚ್ಚ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

೩. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ವೇದಿಕೆಗಳು:

ಕೇಂದ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಸಮಗ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ’ (Whole-of-Government approach) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅನುದಾನಗಳು (Finance Commission Grants): ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಟೈಡ್ (Tied) ಮತ್ತು ಅನ್‌ಟೈಡ್ (Untied) ಅನುದಾನಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆ.

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಅಭಿಯಾನ (RGSA): ಪಂಚಾಯತಿಗಳ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ತರಬೇತಿ ಯೋಜನೆ.

• eGramSwaraj ಪೋರ್ಟಲ್: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಯೋಜನೆ, ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ.

• AuditOnline: ಪಂಚಾಯತ್ ಖಾತೆಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

• ಸ್ವಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಆದಾಯ (Own Source Revenue – OSR): ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ತೆರಿಗೆ, ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ಮೂಲಕ ಆಂತರಿಕ ವರಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

• ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ಯೋಜನೆ (SVAMITVA Scheme): ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಬಾದಿ (ವಸತಿ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ನಡೆಸಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ‘ಆಸ್ತಿ ಕಾರ್ಡ್’ (Property Cards) ವಿತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ.

• ಪಂಚಾಯತ್ ಪ್ರಗತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Panchayat Advancement Index – PAI): ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ (LSDGs) ಸ್ಥಳೀಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಂಚಾಯತಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ.

೪. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆ:

• ಈ ಬಾರಿಯ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ, ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ (SHGs) ಸಬಲೀಕರಣ, ನರೇಗಾ ಮತ್ತು ಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್‌ಗಳ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

• ೨೦೪೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿಸುವ ಮುನ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯೂ ‘ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆ’ಯನ್ನು (Viksit Gram Panchayat Plan) ರೂಪಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):