ನವದೆಹಲಿ:
₹೨,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯುಪಿಐ (UPI) ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ‘ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್’ (MDR) ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI) ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಬಳಿಕ ಆರ್ಡರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ (Cancel) ಅಥವಾ ಹಣ ಕಡಿತಗೊಂಡು ಪಾವತಿ ವಿಫಲವಾದರೆ (Failed transaction) ಶುಲ್ಕದ ಕಥೆಯೇನು ಎಂಬ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಹೊಸ ಯುಪಿಐ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ನಿಯಮ?
-
ಶುಲ್ಕದ ವಿವರ: ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ₹೨,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಆಯ್ದ ವಾಣಿಜ್ಯ (P2M) ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ. ೦.೪ ರಷ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹೩೦೦ಕ್ಕೆ (₹೭೫,೦೦೦ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ) ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ: ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹೧ ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಶುಲ್ಕ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಶೇ. ೯೬ ರಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
-
ವಿಶೇಷ ವಲಯಗಳಿಗೆ ದರ: ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿಮೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ₹೫ ಫ್ಲಾಟ್ ಶುಲ್ಕ ಹಾಗೂ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ನಂತಹ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶೇ. ೦.೦೨ ರಷ್ಟು ಶುಲ್ಕವಿರಲಿದೆ. (ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ನಿಯಮ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಜಾರಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ).
ಆರ್ಡರ್ ರದ್ದಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
-
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಹಣ ಮರಳಿ ಸಿಗಲಿದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ರಾಹಕರೊಬ್ಬರು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ₹೫೦,೦೦೦ ಪಾವತಿಸಿ ಟಿವಿ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಶೇ. ೦.೪ ರಂತೆ ₹೨೦೦ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆರ್ಡರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ₹೫೦,೦೦೦ ವಾಪಸ್ ಸಿಗಲಿದೆ ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಬಜಾರ್ ಸಿಇಒ ಆದಿಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಐಡಿಫೈ (IDfy) ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಇಶಿತಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಒನ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಮೀರ್ ನಾಗ್ಪಾಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
-
ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ಹೊರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ: ಎಂಡಿಆರ್ ಎಂಬುದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಶುಲ್ಕವೇ (Processing fee) ಹೊರತು, ರದ್ದತಿ ಶುಲ್ಕವಲ್ಲ. ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗಿರುವ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವಿಫಲವಾದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
-
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಮರುಪಾವತಿ ಕಷ್ಟ: ಒಮ್ಮೆ ವಹಿವಾಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಣ ಮರಳಿಸಿದರೂ (Refund), ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ತಾನು ಕಟ್ಟಿದ ₹೨೦೦ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಭಾಗಶಃ ಮರುಪಾವತಿ (Partial refund) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
-
ಪಾವತಿ ವಿಫಲವಾದರೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ: ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತಗೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ತಲುಪದೆ ವಹಿವಾಟು ವಿಫಲವಾದರೆ (Failed) ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆರ್‌ಬಿಐ (RBI) ನಿಯಮದಂತೆ T+5 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಣ ಮರಳಿಸಬೇಕು; ತಡವಾದರೆ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ₹೧೦೦ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪಾವತಿ ವಿಭಜನೆ (Payment Splitting) ಆತಂಕ: ₹೨,೦೦೦ರವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ (ತಲಾ ₹೨,೦೦೦ರಂತೆ) ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಮರುಪಾವತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಐಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
