ಡೆತ್ ವ್ಯಾಲಿ (ಅಮೆರಿಕ) / ಬೆಂಗಳೂರು:
ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ (National Park Service – NPS) ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೨೦೨೬ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ‘ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಪಪ್ಫಿಶ್’ (Devils Hole Pupfish) ಮೀನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೩೭ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ೨೦೨೬ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ೭೭ ಮತ್ತು ೨೦೨೫ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ೬೯ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ:
-
ಏಕೈಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ: ಈ ಅಪರೂಪದ ಮೀನಿನ ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದರೆ ಡೆತ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ (Death Valley National Park) ‘ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಹೋಲ್’ (Devils Hole) ಎಂಬ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಭೂಗತ ಗುಹೆಯಾಗಿದೆ.
-
೧೯೭೨ರಿಂದ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್ ತಂಡಗಳು ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಮೀನುಗಳ ಎಣಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ; ೧೯೭೨ರಿಂದಲೂ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
-
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಯಶಸ್ಸು: ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ (Captive-raised) ೭೨ ಪಪ್ಫಿಶ್ಗಳನ್ನು ಈ ಗುಹೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೀನುಗಳು ಗುಹೆಯಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ ಎಂದು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳ ಪ್ರಭಾವ:
-
ದೂರದ ಭೂಕಂಪಗಳ ಅಲೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ: ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎರಡು ಭೂಕಂಪಗಳು ಈ ಗುಹೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿ ಮೀನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯, ೨೦೨೬ರಂದು ಪನಾಮದಲ್ಲಿ (Panama) ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪದ ನಂತರವೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು; ಆದರೆ ನಂತರದ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
-
ಪೂರಕ ಆಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಗುಹೆಯ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಸಿನ (Shallow limestone shelf) ಮೇಲೆ ಪಾಚಿ (Algae) ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುವವರೆಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು (Supplemental food) ಒದಗಿಸಿ ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ನೆರವಾಗಿವೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಪಪ್ಫಿಶ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ‘ಸೈಪ್ರಿನೊಡಾನ್ ಡಯಾಬೊಲಿಸ್’ (Cyprinodon diabolis); ಇದನ್ನು ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ’ (Critically Endangered) ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಭೂಕಂಪದ ಅಲೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ (Seismic Seiches): ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಪನಾಮ ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ) ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪಗಳ ಭೂಕಂಪನ ಅಲೆಗಳು (Seismic waves) ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳನ್ನು (‘ಸೀಶ್’ – Seiches) ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಸಿನ ಮೇಲಿನ ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
-
ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇವಲ ಸುಮಾರು ೨೨ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೩.೫ ಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿರುವ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಹೊಂದಿರುವ ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಹೋಲ್, ಯಾವುದೇ ಕಶೇರುಕ ಪ್ರಾಣಿಯ (Vertebrate) ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸುಮಾರು ೩೩°C (92°F) ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
