ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ-16 – ಶ್ಲೋಕ 1
ಭಗವಾನುವಾಚ ।
ಅಭಯಂ ಸತ್ತ್ವಸಂಶುದ್ಧಿರ್ಜ್ಞಾನಯೋಗವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ ।
ದಾನಂ ದಮಶ್ಚ ಯಜ್ಞಶ್ಚ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಸ್ತಪ ಆರ್ಜವಮ್ ॥೧॥
ಅಹಿಂಸಾ ಸತ್ಯಮಕ್ರೋಧಸ್ತ್ಯಾಗಃ ಶಾನ್ತಿರಪೈಶುನಮ್ ।
ದಯಾ ಭೂತೇಷ್ವಲೋಲುತ್ವಂಮಾರ್ದವಂ ಹ್ರೀರಚಾಪಲಮ್ ॥೨॥
ತೇಜಃ ಕ್ಷಮಾ ಧೃತಿಃ ಶೌಚಮದ್ರೋಹೋ ನಾತಿಮಾನಿತಾ ।
ಭವಂತಿ ಸಂಪದಂ ದೈವೀಮಭಿಜಾತಸ್ಯ ಭಾರತ ॥೩॥
ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಆಸುರೀ ಸ್ವಭಾವ ಎಂದರೇನು?
ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ:
ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವ – ಬೆಳಕು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯತನದ ದಾರಿ
ಆಸುರೀ ಸ್ವಭಾವ – ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಯ ದಾರಿ
ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.
26 ಗುಣಗಳ ಸರಳ ಅರ್ಥ
- ಅಭಯ – ಭಯಪಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನೂ ಹೆದರಿಸದಿರುವುದು
- ಸತ್ತ್ವಸಂಶುದ್ಧಿ – ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು
- ಜ್ಞಾನಯೋಗ – ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು
- ದಾನ – ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಡುವುದು
- ದಮ – ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು
- ಯಜ್ಞ – ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡುವುದು
- ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ – ಕಲಿತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮನನ ಮಾಡುವುದು
- ತಪಸ್ಸು – ಆಸೆ ಮತ್ತು ಚಪಲಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ
- ಆರ್ಜವ – ನೇರತನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ
- ಅಹಿಂಸೆ – ಇತರರಿಗೆ ನೋವು ಕೊಡದಿರುವುದು
- ಸತ್ಯ – ಸಮಾಜದ ಹಿತಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು
- ಅಕ್ರೋಧ – ಕೋಪದ ನಿಯಂತ್ರಣ
- ತ್ಯಾಗ – ‘ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನದೇ’ ಎಂಬ ಅತಿಯಾದ ಮಮಕಾರ ಬಿಡುವುದು
- ಶಾಂತಿ – ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿ
- ಅಪೈಶುನ್ಯ – ಚಾಡಿ ಹೇಳಿ ಜಗಳ ಹುಟ್ಟಿಸದಿರುವುದು
- ದಯೆ – ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುಕಂಪ
- ಅಲೋಲುಪತೆ – ಅತಿಯಾದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು
- ಮಾರ್ದವ – ಮೃದು, ಸೌಜನ್ಯದ ವರ್ತನೆ
- ಹ್ರೀ – ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ನಾಚಿಕೆಪಡುವ ಗುಣ
- ಅಚಾಪಲ್ಯ – ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿರ್ಧಾರ
- ತೇಜಸ್ಸು – ಆತ್ಮಬಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕಾಂತಿ
- ಕ್ಷಮೆ – ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರ ಮೇಲೂ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಭಾವನೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು
- ಧೃತಿ – ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕಂಗೆಡದಿರುವುದು
- ಶೌಚ – ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆ
- ಅದ್ರೋಹ – ಇತರರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಲಿ ಎಂದು ಬಯಸದಿರುವುದು
- ನಾತಿಮಾನಿತಾ – ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಬೀಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುವುದು
ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ ಏನು?
ದೇವರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೇ.
ಪ್ರತಿದಿನ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು:
“ಇಂದು ನಾನು ಯಾವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆ?”
ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿರುವ ಗುಣವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದೇ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ:
ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಹಣ, ಆಸ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ನಿರ್ಭಯತೆ, ದಯೆ, ಸತ್ಯ, ಕ್ಷಮೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವಿನಯದಂತಹ ಗುಣಗಳೇ ಮಾನವನ ನಿಜವಾದ “ದೈವೀ ಸಂಪತ್ತು”.
