ನವದೆಹಲಿ / ಬ್ರಸಿಲಿಯಾ: ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶೇಷಗಳ ಭೀತಿಯ ನಡುವೆ, ಜಾಗತಿಕ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣದ (Biological Control) ಕಡೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪಲ್ಲಟ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿರುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ (Economic Threshold Level) ಕೆಳಗಿರಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯ (IPM – Integrated Pest Management) ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಪರಾವಲಂಬಿ ಕೀಟಗಳು (Parasitoids) ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
೧. ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು (Core Concepts):
ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು (Natural Enemies) ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
-
ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು (Predators): ಇವು ಇತರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
-
ಉದಾಹರಣೆ: ಲೇಡಿಬರ್ಡ್ ಜೀರುಂಡೆಗಳು (Ladybugs/Ladybird beetles) ಗಿಡಹೇನುಗಳನ್ನು (Aphids) ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜೇಡಗಳು ಅನೇಕ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ.
-
-
ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು (Parasitoids): ಇವು ಇತರ ಕೀಟಗಳ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಲಾರ್ವಾ ಆತಿಥೇಯ ಕೀಟವನ್ನು ತಿಂದು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ.
-
ಉದಾಹರಣೆ: ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮಾ (Trichogramma spp.) ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮಾ ಗಲ್ಲೋಯಿ (Trichogramma galloi) – ಇವು ಕೀಟಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದು (Egg Parasitoids), ಹಾನಿಕಾರಕ ಹುಳುಗಳು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆ ಹಂತದಲ್ಲೇ ತಡೆಯುತ್ತವೆ.
-
-
ರೋಗಕಾರಕಗಳು (Pathogens): ಕೀಟಗಳಿಗೆ ರೋಗ ತರಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು.
-
ಉದಾಹರಣೆ: Bacillus thuringiensis (ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ), Beauveria bassiana (ಶಿಲೀಂಧ್ರ), ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೈರಸ್‌ಗಳು.
-
-
ಪರಾವಲಂಬಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು (Parasites): ಆತಿಥೇಯ ಕೀಟದ ದೇಹದಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಜೀವಿಗಳು.
೨. ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ (IPM – Integrated Pest Management):
ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಕೀಟಗಳ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ:
-
ಜೈವಿಕ ವಿಧಾನಗಳು: ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು, ಪರಾವಲಂಬಿ ಕಣಜಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಬಳಕೆ (IPM ನ ಬೆನ್ನೆಲುಬು).
-
ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ವಿಧಾನಗಳು (Cultural): ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ (Crop rotation), ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ, ಸರಿಯಾದ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಹೊಲದ ನೈರ್ಮಲ್ಯ.
-
ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳು (Mechanical): ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಆರಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವುದು, ಬಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ.
-
ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು (Chemical): ಬೆಳೆ ಬಾಧೆ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಅಂತಿಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು.
೩. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಯಶಸ್ಸು (Global Trends):
-
ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕ: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ:
-
ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ೫೫% ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ (ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ೬%).
-
ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಬೃಹತ್ ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆಯ ೯೦% ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
-
ಇತಿಹಾಸ: ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕಾಯಿಕೊರಕ ಹುಳು ಹೆಲಿಕೋವರ್ಪಾ ಆರ್ಮಿಜೆರಾ (Helicoverpa armigera) ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
-
-
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಕೃಷಿ ಜೈವಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ೯೧೪.೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ೨೦೨೬ ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ೧.೮೨ ಬಿಲಿಯನ್ ರಿಯಾಲಿಸ್ (BRL) ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿದೆ (೯.೬% ಹೆಚ್ಚಳ). ಜೈವಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೊಳಪಟ್ಟ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೪೬.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ (೧೮.೩% ಹೆಚ್ಚಳ) ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
-
SPARCBio ನಾವೀನ್ಯತೆ: ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಪಿರಾಸಿಕಾಬಾದಲ್ಲಿರುವ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ ಆನ್ ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ (SPARCBio) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೃಹತ್ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮಾ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕಣಜಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡುವ ಹೈಟೆಕ್ ಕೃಷಿ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಸಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):
| ನಿಯತಾಂಕ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮುಖ್ಯಾಂಶ |
| ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (Biocontrol) | ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳ ಮೂಲಕ ಕೀಟಗಳ ಹತೋಟಿ (ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು, ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು, ರೋಗಕಾರಕಗಳು). |
| ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮಾ (Trichogramma spp.) | ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೀಟಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕಣಜ (Parasitoid wasp). |
| ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮಾ ಗಲ್ಲೋಯಿ | ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಂಡ ಕೊರೆಯುವ ಹುಳುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಾವಲಂಬಿ. |
| ಹೆಲಿಕೋವರ್ಪಾ ಆರ್ಮಿಜೆರಾ | ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಾಯಿಕೊರಕ ಕೀಟ. |
| ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾಧನೆ | ಸುಮಾರು ೫೫% ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ೯೦% ಕಬ್ಬಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಡಿ. |
| ಅಮೆರಿಕದ ಅಳವಡಿಕೆ ದರ | ಸುಮಾರು ೬% ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ. |
| ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ (IPM) | ಜೈವಿಕ, ಬೇಸಾಯ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಸಮನ್ವಯ. |
| SPARCBio ಕೇಂದ್ರ | ಜೈವಿಕ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ. |
| ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಣ | ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸುಮಾರು ೨೦ ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. |
