‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮ: ₹೮೪೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಎಫ್‌ಡಿಐ, ಪಿಎಲ್‌ಐ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಾಂತಿ

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (Make in India) ಉಪಕ್ರಮವು ೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಯಶಸ್ವಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ೨೦೧೪ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ ಈ ಅಭಿಯಾನವು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆ, ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು, ಇಂದು “ವಿಶ್ವಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ” (Manufacture for the World) ಹಂತಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರಾದ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೧. ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ೨.೦ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಲಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ:

ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ನಂತರ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ೨.೦’ (Make in India 2.0) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೭ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ೧೫ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳು (Manufacturing Sectors): ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೂಡ್ಸ್, ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಡಿಸೈನ್ (ESDM), ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ರತ್ನ ಮತ್ತು ಆಭರಣ, ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ರೈಲ್ವೆ, ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಾಗೂ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ.

• ೧೨ ಸೇವಾ ವಲಯಗಳು (Services Sectors): ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐಟಿಇಎಸ್ (IT & ITeS), ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯ ಪ್ರವಾಸ (Medical Value Travel), ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸೇವೆಗಳು, ಆಡಿಯೋ-ವಿಶುವಲ್ ಸೇವೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳು, ಸಂವಹನ, ಪರಿಸರ, ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆಗಳು.

೨. ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ:

• ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ವಾರ್ಷಿಕ ಎಫ್‌ಡಿಐ: ಭಾರತವು ೨೦೨೫–೨೬ ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (FY 2025-26) ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ೯೪.೫೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ($94.53 Billion) ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.

• ಸಂಚಿತ ಎಫ್‌ಡಿಐ ಒಳಹರಿವು (Cumulative FDI): ೨೦೧೪–೧೫ ರಿಂದ ೨೦೨೫–೨೬ ರ ನಡುವಿನ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $೮೪೩ ಬಿಲಿಯನ್ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ.

• ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GVA): ಪರಿಷ್ಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸರಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯು (GVA at constant prices) ೨೦೨೨–೨೩ ರಿಂದ ೨೦೨೫–೨೬ ರ ನಡುವೆ ೧೦.೮೮% ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವನ್ನು (CAGR) ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

• ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ (IIP): ಏಪ್ರಿಲ್–ಜುಲೈ ೨೦೨೬ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವು ೭.೦% ನಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.

೩. ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆ (PLI Scheme) ಪ್ರಭಾವ:

ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ೧೪ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಪಿಎಲ್‌ಐ (Production Linked Incentive) ಯೋಜನೆಗಳು ಅಗಾಧ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ:

೪. ಪ್ರಮುಖ ವಲಯವಾರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪ್ರಗತಿ:

1. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಿಕೆ:

   • ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ೨೦೧೪–೧೫ ರಲ್ಲಿದ್ದ ₹೧.೯ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ ೨೦೨೫–೨೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ಏಳು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ ₹೧೩.೧೧ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

   • ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ₹೧೮,೦೦೦ ಕೋಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೩ ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಂಡು ₹೬.೨೭ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

   • ಇಂದು ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಾಲ್ಯೂಮ್ (ಪರಿಮಾಣ) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ೨ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ.

2. ಸ್ವದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ (Defence Indigenisation):

   • ಸ್ವದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೌಲ್ಯವು ೨೦೧೪–೧೫ ರಲ್ಲಿ ₹೪೬,೪೨೯ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದು ೨೦೨೫–೨೬ ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೮೩% ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ₹೧.೭೮ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ (ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು) ಏರಿದೆ.

3. ಔಷಧ ವಲಯ (Pharmaceuticals):

   • ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ಉದ್ಯಮವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ (Volume) ೩ನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ (Value) ೧೧ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ೨೦೨೪–೨೫ ರಲ್ಲಿ ₹೪,೭೧,೮೯೮ ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

4. ರೈಲ್ವೆ ಬೋಗಿ ತಯಾರಿಕೆ:

   • ೨೦೧೪ ರಿಂದ ೨೦೨೪ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಸುಮಾರು ೫೫,೦೦೦ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ೨೦೨೫–೨೬ ರಲ್ಲಿ ೬,೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬಿ (LHB) ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

     ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):

     ನಿಯತಾಂಕ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ	ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮುಖ್ಯಾಂಶ
     ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕ	೨೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (೨೦೨೬ ಕ್ಕೆ ೧೨ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣ).
     ವಲಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ	೨೭ ವಲಯಗಳು (೧೫ ಉತ್ಪಾದನೆ + ೧೨ ಸೇವೆಗಳು).
     FY 2025-26 ವಾರ್ಷಿಕ FDI	$೯೪.೫೩ ಬಿಲಿಯನ್ (ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ).
     ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಚಿತ FDI	$೮೪೩ ಬಿಲಿಯನ್ (೨೦೧೪–೧೫ ರಿಂದ ೨೦೨೫–೨೬).
     PLI ವಾಸ್ತವಿಕ ಹೂಡಿಕೆ (ಜೂನ್ ೨೦೨೬)	₹೨.೫೮ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ (ರಫ್ತು: ₹೧೫.೫೩ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ).
     ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆ	₹೧.೯ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹೧೩.೧೧ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆ (೭ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ).
     ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಶ್ರೇಯಾಂಕ	ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ೨ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶ.
     ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ (FY 2025-26)	₹೪೬,೪೨೯ ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹೧.೭೮ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಜಂಪ್.
     ಔಷಧ ವಲಯದ ಜಾಗತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ	ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ೩ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೧ನೇ ಸ್ಥಾನ.