ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಧನ್-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ’ಗೆ (PMDDKY) 1 ವರ್ಷ ಪೂರೈಕೆ: 100 ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಕೃಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, 11 ಸಚಿವಾಲಯಗಳ 36 ಯೋಜನೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ

ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರ ಸಮಗ್ರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಧನ್-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ’ಯು (PMDDKY – Prime Minister Dhan-Dhaanya Krishi Yojana) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೧ ರಂದು ಪೂರೈಸಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಪುಸಾದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ (NASC) ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

೧. ಯೋಜನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಮಾದರಿ (Convergence Framework):

• ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ:

  • ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ೨೦೨೫ ರ ಜುಲೈ ೧೬ ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು.

  • ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ೨೦೨೫ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೧ ರಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.

  • ಇದು ೨೦೨೫–೨೬ ರಿಂದ ೨೦೩೦–೩೧ ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೬ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

• ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಕೃಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (Aspirational Agricultural Districts):

  ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಕೃಷಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಗುರುತಿಸಲಾದ ೧೦೦ ಆಯ್ದ ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಕೃಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (Convergence of 36 Schemes):

  ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ೧೧ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ೩೬ ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು, ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ (Convergence framework) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳು (District Action Plans):

  ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ೧೦೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು, ನೀರಾವರಿ, ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಹಾಗೂ ಕೊಯ್ಲೋತ್ತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು’ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿವೆ.

೨. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ತೋರಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು:

• ಸರಾಸರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸ್ಕೋರ್:

  ಯೋಜನೆಯ ೬ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಸ್ಕೋರ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ೧೮.೮೫ ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ೪೬.೮೯ ಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.

• ಒಟ್ಟಾರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (Top 3 Districts):

  1. ಗಯಾ (Gaya) – ಬಿಹಾರ.

  2. ನಾಗೌರ್ (Nagaur) – ರಾಜಸ್ಥಾನ.

  3. ಉಮಾರಿಯಾ (Umaria) – ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ.

• ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ:

  ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಶ್ತ್‌ವಾರ್ (Kishtwar) ಜಿಲ್ಲೆಯು ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಧನ್-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ (PMDDKY) – ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು

ಯೋಜನೆಯ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

1. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

2. ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.

3. ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರದ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

4. ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುವುದು.

5. ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

6. ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ: PMDDKY ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆ — 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026; ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಗ್ರ ಜಿಲ್ಲೆ — ಗಯಾ; ನೀರಾವರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಜಿಲ್ಲೆ — ಕಿಶ್ತ್‌ವಾರ್.