ನವದೆಹಲಿ / ಬೆಂಗಳೂರು:
ಕಲಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ತಿ ತಪತಿ ಗುಹಾ ಠಾಕೂರ್ತಾ (Tapati Guha Thakurta) ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ ‘ಫ್ರಮ್ ದಿ ಡೆಪ್ತ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೌಲ್ಡ್: ಮೀರಾ ಮುಖರ್ಜಿ (೧೯೨೩–೧೯೯೮), ಎ ಸೆಂಟಿನರಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್’ (From the Depth of the Mould: Meera Mukherjee (1923–1998), A Centenary Tribute) ಕೃತಿಯು ನವೆಂಬರ್ ೧೯, ೨೦೨೬ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ‘ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಬುಕ್ಸ್ಟೋರ್ ಆರ್ಟ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು (Oxford Bookstore Art Book Prize) ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ (Jadavpur University Press) ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿ ೮೮ (Galerie 88) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮತ್ತು ವಿಜೇತ ಕೃತಿಯ ವಿಶೇಷತೆ:
-
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವರೂಪ: ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (Royal Norwegian Embassy) ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹೧ ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನ, ಟ್ರೋಫಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
-
ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶ: ಈ ಸಂಪುಟವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಗೆ ಮೀರಾ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪಯಣ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೋಹ-ಶಿಲ್ಪ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಪರೂಪದ ಆರ್ಕೈವಲ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬರಹಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ.
-
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಗಣ್ಯರು: ನಾರ್ವೆ ರಾಯಭಾರಿ ಮೇ-ಎಲಿನ್ ಸ್ಟೆನರ್ (May-Elin Stener), ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಅಲ್ಕಾ ಪಾಂಡೆ (Alka Pande), ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ ಶಲೀನ್ ವಾಧ್ವಾನಾ ಮತ್ತು ಅಪೀಜಯ್ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಬುಕ್ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಸಿಇಒ ಸ್ವಾಗತ್ ಸೇನ್ಗುಪ್ತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು (ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಪಾಲ್, ಅಪೂರ್ವ ಕಕ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಜಯಾ ಅಶೋಕನ್ ಸಹ ಇದ್ದರು).
ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು (Other Recognised Books):
-
ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಥನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮನ್ನಣೆ: ಅಬೀರ್ ಕಪೂರ್ ಬರೆದ, ಉಜನ್ ದತ್ತಾ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್ಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಜೋರಾವರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಗಾಡ್ಸ್’ (Zoraver and the Lost Gods) ಕೃತಿಯು ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಥನದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯಿತು.
-
ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Jury Appreciation Award): ಸುದೇಷ್ಣಾ ಗುಹಾ ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಡಿಎಜಿ (DAG) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್: ಫೋಟೋಗ್ರಾಫಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ೧೮೫೫–೧೯೨೦’ ಕೃತಿಯು ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಯಿತು.
-
ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು: ಬೀನಾ ಸರ್ಕಾರ್ ಎಲ್ಲಾಸ್ ಅವರ ‘ದಿ ಬಿಗ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಟ್’ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ರಾನ್ ತಪಾಡಿಯಾ ಅವರ ‘ಕಲಾಕರಿ: ಎ ಜರ್ನಿ ಥ್ರೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಫೋಕ್ ಆರ್ಟ್’ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ಡೋಕ್ರಾ ಎರಕದ ಕಲೆ (Dhokra Casting): ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಬಸ್ತಾರ್ನ (Bastar) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮೀರಾ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಕಲಿತ ‘ಲಾಸ್ಟ್-ವ್ಯಾಕ್ಸ್’ (Lost-wax / Cire perdue) ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ‘ಡೋಕ್ರಾ’ (Dhokra) ಕಂಚಿನ ಎರಕದ ಕಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು.
-
ASI ಕರಕುಶಲ ದಾಖಲೀಕರಣ (ASI Craft Documentation): ವಿದೇಶದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೋಹ-ಕರಕುಶಲ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ‘ಭಾರತೀಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ’ (Anthropological Survey of India – ASI) ಮೀರಾ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
-
ಕಲಾವಿದೆ-ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಧಾನ (Artist-Anthropologist Approach): ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೀಕರಣವು ಜನಪದ ಕಲಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಧುನಿಕ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು; ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
