ಗಾಂಧಿನಗರ / ನವದೆಹಲಿ: ಗುಜರಾತ್ನ ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಗಿಫ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಐಎಫ್ಎಸ್ಸಿ (GIFT IFSC), ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಲಗಳು (External Commercial Borrowings – ECB), ಎಫ್ಸಿಎನ್ಆರ್(ಬಿ) ಠೇವಣಿಗಳ ಸ್ವಾಪ್ ಮೊಬಿಲೈಸೇಶನ್ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಂಡ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರವು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (IFSCA) ನೀಡಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ (RBI) ವಿಶೇಷ ಸ್ವಾಪ್ ಸೌಲಭ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು (IBUs) ದಾಖಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿವೆ.
೧. ಆರ್ಬಿಐ ವಿಶೇಷ ಸ್ವಾಪ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳು:
-
ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತ ಮಂಜೂರಾತಿ: ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ವಿಶೇಷ ಕರೆನ್ಸಿ ಸ್ವಾಪ್ ವಿಂಡೋ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಗಿಫ್ಟ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ೨೦ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು (IBUs) ೨೦೨೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೩೧ ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು $೫೪.೦೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿವೆ.
-
ವಿತರಣೆ ಪ್ರಮಾಣ: ಮಂಜೂರಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ $೫೨.೮೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ (Disbursed).
-
ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪ ರಂದು $೨೮.೬೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದ ಮಂಜೂರಾತಿ ಮೊತ್ತವು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ ರ ವೇಳೆಗೆ $೩೭.೨೬ ಬಿಲಿಯನ್ಗೆ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ $೫೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೀರಿ ದಾಖಲೆಯ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ.
೨. ಬಾಹ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಲಗಳು (ECB) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಂಡ್ಗಳು:
-
ಇಸಿಬಿ ವಿತರಣೆ (ECB Disbursements): ಭಾರತೀಯ ಅರ್ಹ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಇಸಿಬಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಐಎಫ್ಎಸ್ಸಿ ಘಟಕಗಳು $೧೧.೬೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸಾಲ ವಿತರಿಸಿವೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ $೧.೫೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದ ಮಾಸಿಕ ವಿತರಣೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ $೩.೫೪ ಬಿಲಿಯನ್ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಬಾಂಡ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ: ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್-ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಫ್ಟ್-ಐಎಫ್ಎಸ್ಸಿ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳ ಮೂಲಕ $೧೧.೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಬಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ $೯.೧೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವು ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
೩. ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಐಎಫ್ಎಸ್ಸಿಎ (IFSCA) ಪಾತ್ರ:
-
ಏಕೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಕ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೧೯ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ IFSCA, ಗಿಫ್ಟ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ವಿಮೆ, ಫಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನ ಲೀಸಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಏಕೀಕೃತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
-
IBUಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ: ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ತೆರೆದಿರುವ ‘ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್ಗಳು’ ಭಾರತದ ಗಡಿಯೊಳಗಿದ್ದರೂ ಆಫ್ಶೋರ್ (Offshore) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ವಿಶೇಷ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ವಿಷಯ / ಪರಿಕಲ್ಪನೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ |
| GIFT City | Gujarat International Finance Tec-City (ಸ್ಥಳ: ಗಾಂಧಿನಗರ, ಗುಜರಾತ್). |
| IFSCA | International Financial Services Centres Authority (ಕಾಯ್ದೆ: ೨೦೧೯, ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಗಿಫ್ಟ್ ಸಿಟಿ, ಗಾಂಧಿನಗರ). |
| FCNR(B) ಠೇವಣಿ | Foreign Currency Non-Resident (Bank) – ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು (NRIs) ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ (ವಿನಿಮಯ ದರದ ನಷ್ಟದ ಅಪಾಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ). |
| ಇಸಿಬಿ (ECB) | External Commercial Borrowings – ಭಾರತೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿದೇಶಿ ಸಾಲದಾತರಿಂದ ಪಡೆಯುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಲಗಳು (ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ). |
| IBU | International Banking Unit – ಐಎಫ್ಎಸ್ಸಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಶಾಖೆ. |
