ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ – 4 (ಕರ್ಮ ಯೋಗ)-ಶ್ಲೋಕ

ಶ್ಲೋಕ – 23

ಗತ ಸಂಗಸ್ಯ ಮುಕ್ತಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾವಸ್ಥಿತಚೇತಸಃ ।
ಯಜ್ಞಾಯಾSಚರತಃ ಕರ್ಮ ಸಮಗ್ರಂ ಪ್ರವಿಲೀಯತೇ ॥೨೩॥

ಫಲದ ನಂಟು ತೊರೆದು, ದೇಹಾಭಿಮಾನ ತೊರೆದು, ಭಗವಂತನ ಅರಿವಿನಲ್ಲೆ ಬಗೆನೆಟ್ಟು,
ಪೂಜೆಯೆಂದು ಮಾಡುವವನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮ ಲಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಉಪಸಂಹಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಫಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ; ಅತಿಯಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಬೇಡ; ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಷ್ಠೆ ಇರಲಿ; ದೇಹಾಭಿಮಾನ, ಪರಿವಾರದ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ತೊರೆದು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿ; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತ(ಚೇತಸ್ಸು)ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸು. ಹೀಗೆ ಬದುಕಿದಾಗ ನಾವು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವೆಲ್ಲವೂ ಯಜ್ಞವಾಗಿ ಯಜ್ಞ ನಾಮಕ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಜ್ಞಾನದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಮದ ಕೊಳೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಥ:
ಫಲದ ಬಾಧೆ (attachment to results) ಮುಕ್ತವಾದ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಚಿತ್ತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಕಾರ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಜ್ಞವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಭಾವಾರ್ಥ:

ಫಲಾನುಸಂಧಾನದ ಮೋಹವಿಲ್ಲದಿರಿ:
- ನಾವು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಫಲವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಆಸೆ ಅಥವಾ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.
ದೇಹಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರಾಭಿಮಾನವನ್ನು ತೊರೆದು ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿರಿ:
- ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವು ಸ್ವಾರ್ಥ, ಭೌತಿಕ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬ-ಆಡಂಬರದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದಂತೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ (detached)ವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿರಿಸು:
- ನಮ್ಮ ಚೇತನವನ್ನು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕಾರ್ಯವು ಯಜ್ಞವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ಮವು ಲಯಗೊಳ್ಳುವುದು:
- ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯವು ಶುದ್ಧ ಯಜ್ಞವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೋಪ, ಅಹಂಕಾರ ಅಥವಾ ಆಲಸ್ಯವೆಲ್ಲ ಸುಟ್ಟಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ:
- ಜ್ಞಾನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯಜ್ಞರೂಪವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಬಾಧೆ, ಸಂಕಟವನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾರಾಂಶ:
ನಾವು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸದೆ, ಸ್ವತಃ ಭಗವಂತನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಸಿದ್ಧತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ, ನಮ್ಮ ಕರ್ಮವು ಶುದ್ಧ ಯಜ್ಞವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.