ನವದೆಹಲಿ/ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ೪.೧ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷ ಪುರಾತನ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಪತ್ತೆ: ಕೆಂಪು ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ!

ನವದೆಹಲಿ/ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಾಲಿ ದೇಶದ ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಉಪ್ಪಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯನ್ನು (Meteorite) ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ೪.೧ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಶಿಲಾತುಂಡು ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಟೆಘಾಜಾ ೦೦೧’ (Teghaza 001) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಈ ಅಪರೂಪದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಿಲೆಯನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಅನ್ವೇಷಕರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದರು. ಈ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿವರಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯, ೨೦೨೬ ರಂದು ಜಾಗತಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ‘ಸೈನ್ಸ್’ (Science) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು, ನಾಸಾದ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯ (JPL) ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯಾಂಗ್ ಲಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಲೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜಲಚಕ್ರದ ಸುಳಿವು:

• ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ: ಒಟ್ಟು ೭೯೮.೫ ಗ್ರಾಂ ತೂಕವಿರುವ ಎಂಟು ಶಿಲಾಖಂಡಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಜಿರ್ಕಾನ್ ಹರಳುಗಳು (Zircon Crystals): ಈ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಯೋಜನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಿರ್ಕಾನ್ ಹರಳುಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಮಂಗಳದ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.

• ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ: ನಾಸಾದ ‘ಮಾರ್ಸ್ ರೆಕಾನಿಸೆನ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್’ (MRO) ಮಂಗಳದ ದಕ್ಷಿಣ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (Southern Highlands) ದಾಖಲಿಸಿದ ಖನಿಜ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಇದು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಲೆಗೆ ಹೋಲುವ ೧೩ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಜೀವಜಲದ ಕುರುಹು: ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕನಿಷ್ಠ ೪.೧ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಹೊರಪದರವು ನೀರಿನಿಂದ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಜಲಚಕ್ರ (Water Cycle) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇದುವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮೂರು ಮಂಗಳದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (Exam Points):

1. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಮಂಗಳದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶರ್ಗೋಟೈಟ್ಸ್ (Shergottites), ನಖ್ಲೈಟ್ಸ್ (Nakhlites) ಮತ್ತು ಚಾಸಿಗ್ನೈಟ್ಸ್ (Chassignites) ಎಂದು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. ವಾತಾವರಣದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ: ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗಾಜಿನ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಅನಿಲ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳು, ನಾಸಾದ ವೈಕಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ಗಳು ಮಂಗಳದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅಳೆದ ಅನಿಲ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

3. ಜಿರ್ಕಾನ್ ಜಿಯೋಕ್ರೊನಾಲಜಿ (ವಯಸ್ಸು ನಿರ್ಧಾರ): ಜಿರ್ಕಾನ್ ಹರಳುಗಳು ಯುರೇನಿಯಂ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಸೀಸವನ್ನು ಹೊರಗಿಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುರೇನಿಯಂ-ಲೆಡ್ (U-Pb) ಐಸೊಟೋಪ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬಂಡೆಗಳು ಬದಲಾದರೂ ಶಿಲೆಯ ರಚನೆಯ ನಿಖರ ಕಾಲವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು.

4. ಕಕ್ಷೀಯ ಖನಿಜ ನಕ್ಷೆ (CRISM): MRO ನೌಕೆಯ CRISM ಉಪಕರಣವು ಬೆಳಕಿನ ಹೀರಿಕೆಯ ತರಂಗಾಂತರಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ನೇರ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ