ಮುಂಬೈ / ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI – National Payments Corporation of India), ₹೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳ (Person-to-Merchant – P2M) ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶೇ. ೦.೪ ರ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ದರವನ್ನು (MDR – Merchant Discount Rate) ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮುಂದೂಡಿದೆ.
ಈ ನೂತನ ಶುಲ್ಕ ನಿಯಮಾವಳಿಯು ಮೂಲ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
೧. UPI ಪಾವತಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ:
-
P2P (ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ – Person-to-Person):
ಸ್ನೇಹಿತರು, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಮೊತ್ತದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ).
-
P2M (ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ – Person-to-Merchant):
ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿಗಳು.
-
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಆಧಾರಿತ ₹೨,೦೦೦ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಂದಿನಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.
-
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ MDR ಶುಲ್ಕವು ಕೇವಲ ₹೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ದ P2M ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಭರಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
-
೨. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ MDR ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು (Proposed MDR Structure):
-
ಸಾಮಾನ್ಯ ವಹಿವಾಟುಗಳು: ₹೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಹ P2M ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ. ೦.೪ ರ MDR ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
-
ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ (Cap): ₹೭೫,೦೦೦ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೃಹತ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ₹೩೦೦ ಆಗಿರಲಿದೆ.
-
ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು: ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವೆಗಳು, ವಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಇಂಧನ (ಪೆಟ್ರೋಲ್/ಡೀಸೆಲ್) ಬಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ₹೨,೦೦೦ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹೫ ರ ಫ್ಲಾಟ್ ಶುಲ್ಕ (Flat Concessional MDR) ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
೩. ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ ವಾಲೆಟ್ (PPI) ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು:
-
PPI ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್ ಶುಲ್ಕ (೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ):
ಪೇಟಿಎಂ, ಫೋನ್‌ಪೇ, ಅಮೆಜಾನ್ ಪೇ ವಾಲೆಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ (PPI) ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ₹೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ. ೦.೫ ರಿಂದ ಶೇ. ೧.೧ ರವರೆಗೆ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂದೂಡಲಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ-ಆಧಾರಿತ MDR ಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.
-
ವಾಲೆಟ್ ಲೋಡಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ: PPI ವಾಲೆಟ್‌ಗೆ ₹೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತುಂಬುವಾಗ, ವಾಲೆಟ್ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಳುಹಿಸುವವರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ (Remitter Bank) ೧೫ ಬೇಸಿಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳ (15 bps = 0.15%) ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
೪. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ – NPCI:
-
ಸ್ಥಾಪನೆ: ಪೇಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್, ೨೦೦೭ (Payment and Settlement Systems Act, 2007) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (IBA) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ (Section 8) ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ.
-
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು: UPI, RuPay ಕಾರ್ಡ್, IMPS, NACH, AePS (ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿ), NETC (ಫಾಸ್ಟ್ಯಾಗ್) ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
