ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿಸಲು (Global Manufacturing Hub) ಮತ್ತು ಆಮದು ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ (Production Linked Incentive – PLI) ಯೋಜನೆ.
ಶ್ರಮ-ಪ್ರಧಾನ (Labour-intensive) ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ (Footwear and Leather Sector) ಅಂದಾಜು ₹೨,೬೦೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ನೂತನ PLI ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ).
೧. PLI ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (How PLI Works):
-
ಆರಂಭ: ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ PLI ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
-
ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಆಧಾರಿತ ಬೆಂಬಲ (Performance-Linked): ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮುಂಗಡ ಹಣ ನೀಡುವ ಬದಲು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ (Incremental Production and Sales) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಕಾಲಮಿತಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಮೂಲ ವರ್ಷವನ್ನು (Base Year) ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ೫ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪ್ರಮುಖ ನೀತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
-
ದೇಶೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (Domestic Value Addition) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
-
ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳ ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
-
ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಬಂಡವಾಳ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ನೇರ/ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ.
-
ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ.
-
೨. ಜವಳಿ ವಲಯದ PLI (Textiles PLI) ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆ ಉದ್ಯಮದ ನಂಟು:
-
೩ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಅನುಮೋದನೆ (ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬): ಜವಳಿ ವಲಯದ PLI ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೌಂಡ್-೩ ರಲ್ಲಿ ೫೨ ನೂತನ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ನಾರು (Man-Made Fibre – MMF) ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿಗಳ (Technical Textiles) ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
-
ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿಗಳ ಮಹತ್ವ: ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗಾಗಿ (Functional use) ತಯಾರಾಗುವ ಬಟ್ಟೆಗಳಿವು. ಇಂದಿನ ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಶೂ ಅಪ್ಪರ್ಸ್ (Uppers), ಲೈನಿಂಗ್, ಬಲವರ್ಧನೆ (Reinforcement) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಪದರಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಶುಯಲ್ ಶೂಗಳ ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
೩. ಭಾರತೀಯ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಉದ್ಯಮ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ:
-
ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನ: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ೨ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು (World’s 2nd Largest Producer), ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨% ರಿಂದ ೧೩% ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಈ ವಲಯವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೪.೨ ಲಕ್ಷ (4.42 Million) ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
-
ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರಿ:
-
ಜಾಗತಿಕ ಪಾದರಕ್ಷೆ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೨% ರಿಂದ ೨.೧೫% ರಷ್ಟಿದೆ.
-
೨೦೨೪–೨೫ (FY25) ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆ ರಫ್ತು ಶೇ. ೨೫ ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ $೫.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ.
-
ಚರ್ಮ ರಫ್ತು ಮಂಡಳಿಯು (CLE – Council for Leather Exports) FY26 ರಲ್ಲಿ $೬.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಾಗೂ ೨೦೩೦ ರ ವೇಳೆಗೆ $೧೩.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ರಫ್ತು ಸಾಧಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
-
-
ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ: ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ $೨೦.೧೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಇದ್ದ ದೇಶೀಯ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು, ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ $೨೨.೬೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪುವ ಅಂದಾಜಿದೆ.
೪. ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು:
-
ITPO (ಇಂಡಿಯಾ ಟ್ರೇಡ್ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್): ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆ.
-
CIFI (ಕಾನ್ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫುಟ್ವೇರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್): ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆ.
-
೧೦ನೇ IIFF ೨೦೨೬: ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ ಮಂಟಪಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೦ನೇ ಭಾರತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮೇಳದಲ್ಲಿ (India International Footwear Fair) ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯವು ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ (ಅಂದಾಜು ೧,೮೦೦ ಉದ್ಯೋಗ) ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):
| ಪರಿಕಲ್ಪನೆ / ನಿಯತಾಂಕ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ | ||
| PLI ಆರಂಭ ವರ್ಷ | ೨೦೨೦ (ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಹೆಚ್ಚಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ). | ||
| ೪೨ ಮಿಲಿಯನ್ (೪೪.೨ ಲಕ್ಷ) ಕಾರ್ಮಿಕರು. | |||
| ೧೫% (ಬೃಹತ್ ವಿಸ್ತರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ). | |||
