ಚೀನಾದ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಿಂದ ‘ಝುಕ್ವೆ-೩’ ಮರುಬಳಕೆ ರಾಕೆಟ್ ಬೂಸ್ಟರ್ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಯಶಸ್ವಿ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು!

ಬೀಜಿಂಗ್: ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಿರುವ ಚೀನಾದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನವೋದ್ಯಮ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್ (LandSpace), ತನ್ನ ೬೬ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ‘ಝುಕ್ವೆ-೩ ವೈ೨’ (Zhuque-3 Y2) ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಬೂಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು (First-Stage Booster) ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಲಂಬವಾಗಿ (Vertical Landing) ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ‘ಹಾಂಗ್‌ಹು-೩’ (Honghu-3) ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಕ್ಷೀಯ ದರ್ಜೆಯ (Orbital-class) ರಾಕೆಟ್ ಬೂಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಇಳಿಸಿದ ಚೀನಾದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

೧. ಝುಕ್ವೆ-೩ (Zhuque-3) ರಾಕೆಟ್‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಇಂಧನ (Methalox): ಇದು ದ್ರವ ಮೀಥೇನ್ (Liquid Methane) ಮತ್ತು ದ್ರವ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು (Liquid Oxygen) ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ‘ಮೆಥಲಾಕ್ಸ್’ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಗಿಂತ (Kerosene) ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಉರಿಯುವುದರಿಂದ ಬೂಸ್ಟರ್ ಮರುಬಳಕೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ರಚನೆ: ರಾಕೆಟ್‌ನ ಹೊರಕವಚವನ್ನು ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಾತಾವರಣದ ಮರುಪ್ರವೇಶದ (Re-entry) ತೀವ್ರ ಶಾಖವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಪೇಲೋಡ್ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ: ಈ ರಾಕೆಟ್ ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO) ಗರಿಷ್ಠ ೧೪.೨ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಇದರ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಬೂಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ೨೦ ಬಾರಿವರೆಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨. ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಲಂಬ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ (VTVL) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

• ಉಡಾವಣಾ ತಾಣ: ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯, ೨೦೨೬ ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೭:೩೫ ಕ್ಕೆ (ಬೀಜಿಂಗ್ ಕಾಲಮಾನ) ವಾಯವ್ಯ ಚೀನಾದ ಡಾಂಗ್‌ಫೆಂಗ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಪೈಲಟ್ ವಲಯದಿಂದ (Dongfeng Commercial Space Zone) ರಾಕೆಟ್ ನಭಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿತು.

• ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ತಾಣ: ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಯತ್ತ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಕೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಬೂಸ್ಟರ್ ಸುಮಾರು ೩೯೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗನ್ಸು (Gansu) ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಿನ್‌ಕಿನ್ ಕೌಂಟಿಯ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪ್ಯಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಲೆಗ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು (Landing Legs) ಚಾಚಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಲಂಬವಾಗಿ ಇಳಿಯಿತು.

೩. ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ:

• ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೪ನೇ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೀಯ ದರ್ಜೆಯ ರಾಕೆಟ್ ಬೂಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಿಕವರಿ ಮಾಡಿದ ೪ನೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ (ಅಮೆರಿಕದ ನಾಸಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ SpaceX ಮತ್ತು Blue Origin ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ).

• ಚೀನಾದ ಎರಡನೇ ಕಕ್ಷೀಯ ರಿಕವರಿ: ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಜುಲೈ ೧೦, ೨೦೨೬ ರಂದು ಚೀನಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ CASC ಸಂಸ್ಥೆಯು ‘ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ ೧೦ಬಿ’ ಬೂಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಟ್-ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಮರಳಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಲೆಗ್ಸ್ ಬಳಸಿ ಇಳಿದ ಮೊದಲ ರಾಕೆಟ್ ಝುಕ್ವೆ-೩ ಆಗಿದೆ.

• ಆರ್ಥಿಕ ಗುರಿ ಮತ್ತು IPO: ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಶಾಂಘೈ ಷೇರುಪೇಟೆಯ STAR ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ೭.೫ ಶತಕೋಟಿ ಯುವಾನ್ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ೨೦೨೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ಲಾಭದಾಯಕತೆ (Profitability) ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

• ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್ (LandSpace): ಬೀಜಿಂಗ್ ಮೂಲದ ಚೀನಾದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ.

• ಝುಕ್ವೆ-೩ ಚೊಚ್ಚಲ ಹಾರಾಟ: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿತ್ತು (ಆಗ ಉಪಗ್ರಹ ಕಕ್ಷೆ ಸೇರಿದರೂ ಬೂಸ್ಟರ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು).

• ಮೆಥಲಾಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ದ್ರವ ಮೀಥೇನ್ + ದ್ರವ ಆಮ್ಲಜನಕ (ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್‌ನ ‘ಸ್ಟಾರ್‌ಶಿಪ್’ ಕೂಡ ಇದೇ ಇಂಧನ ಬಳಸುತ್ತದೆ).

• ಡಾಂಗ್‌ಫೆಂಗ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಝೋನ್: ವಾಯವ್ಯ ಚೀನಾದ ಜಿಯುಕ್ವಾನ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಡಾವಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣ.