ನವದೆಹಲಿ:
ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿರುವ ನೌಕರರನ್ನು ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ‘ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿ’ (Compulsory Retirement) ಗೊಳಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರದ ಇಬ್ಬರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು 2017ರ ತಮ್ಮ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
-
ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ (Not a Punishment): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿಯು ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಅಥವಾ ದಂಡನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ನೌಕರನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕಳಂಕ (Stigma) ಅಥವಾ ದುರ್ನಡತೆಯ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಸುದೀರ್ಘ ಇಲಾಖಾ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
-
ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರ: ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಕೇವಲ ಊಹೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರದೆ ನೌಕರನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ದಕ್ಷತೆ, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಗೌಪ್ಯ ವರದಿಗಳ (ACR – Annual Confidential Reports) ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು.
-
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ಮಿತಿ: ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ, ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.
-
ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ: ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಇತರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಸಂವಿಧಾನದ 14ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ “ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ”ಯನ್ನು (Negative Equality) ಹಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Exam Points):
-
ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮ 56(ಜೆ) [FR 56(j)]: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕರರನ್ನು ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ನಿಯಮ. ಇದು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ವಿಧಿಸುವ ಸಿಸಿಎಸ್ (ಸಿಸಿಎ) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ‘ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿ ದಂಡನೆ’ಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನ.
-
ದೇವ್ ದತ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (2008): ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಬಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಸಿಆರ್ (ACR) ಗ್ರೇಡಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ನೌಕರನಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಪು.
