ನವದೆಹಲಿ / ಬೆಂಗಳೂರು:
ಕೇಂದ್ರ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು (Ministry of Heavy Industries) ನವೆಂಬರ್ ೧೯, ೨೦೨೬ರಂದು ‘ರೇರ್ ಅರ್ಥ್ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್’ (Rare Earth Permanent Magnet – REPM) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Coal India Ltd), ರಿನ್ಯೂ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ReNew Pvt Ltd), ಪ್ರೋಜೀಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Prozeal Green Energy Ltd) ಮತ್ತು ಮಿಡ್ವೆಸ್ಟ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Midwest Energy Ltd) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶ ಪತ್ರಗಳನ್ನು (Letters of Intent – LoIs) ನೀಡಿದೆ. ಇವು ಆರಂಭಿಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು (Letters of Award) ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು (Performance guarantees) ಒದಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅನುಸರಣಾ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ವಿವರಗಳು (Scheme Targets & Project Details):
-
₹೭,೨೮೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ೬,೦೦೦ ಟನ್ ಗುರಿ: ನವೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೨೫ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ₹೭,೨೮೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಐದು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ೬,೦೦೦ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಸಮಗ್ರ ಆಯಸ್ಕಾಂತ-ತಯಾರಿಕಾ (Integrated magnet-making) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದುವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದು, ಐದನೇ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
-
ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ – NFTDC ಒಕ್ಕೂಟ: ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾವು ‘ನಾನ್-ಫೆರಸ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಸೆಂಟರ್’ (NFTDC) ಜೊತೆಗಿನ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ L2 ಬಿಡ್ಡರ್ ಆಗಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ವಾಹಕದ (Special Purpose Vehicle – SPV) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವ ಇದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಘಟಕವು ವಾರ್ಷಿಕ ೧,೨೦೦ ಟನ್ ‘ಸಿಂಟರ್ಡ್ NdFeB’ (Sintered NdFeB) ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಿದೆ. ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯ ಕಾಲಾವಧಿಯು ಏಳು ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ನಿರ್ಮಾಣ-ಪೂರ್ವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಬಿಡ್ಗಳು: ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು (Production incentive) ಕೋರಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ರಿನ್ಯೂ, ಪ್ರೋಜೀಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ವೆಸ್ಟ್ ಕಂಪನಿಗಳ ವರದಿಯಾದ ಬಿಡ್ಗಳು ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ₹೨೪೩ ರಿಂದ ₹೫೦೫ ರವರೆಗೆ ಇವೆ. ಶೂನ್ಯ ಬಿಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದ್ದ ‘ಐಆರ್ಪಿ ಇನ್ಫ್ರಾಟೆಕ್–ಬಾರುಪ್ಆನ್’ (IRP Infratech–BaRupOn) ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿತ LoI ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (UPSC / KPSC Prelims Facts):
-
ತಯಾರಿಕಾ ವರ್ಗಗಳು (Manufacturing Classes): ಬಳಸಲಾಗುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ NdFeB (ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್-ಐರನ್-ಬೋರಾನ್) ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ‘ಸಿಂಟರ್ಡ್’ (Sintered) ಅಥವಾ ‘ಬಾಂಡೆಡ್’ (Bonded) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಗ್ರೇನ್-ಬೌಂಡರಿ ಡಿಫ್ಯೂಷನ್ (Grain-Boundary Diffusion): ಡಿಸ್ಪ್ರೋಸಿಯಮ್ (Dysprosium) ಅಥವಾ ಟೆರ್ಬಿಯಮ್ (Terbium) ಧಾತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ NdFeB ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ (Demagnetisation) ಇರುವ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು, ಆದರೂ ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು ವಸ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
-
ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಜೋಡಣೆ (Magnetic Alignment): ಸಿಂಟರ್ಡ್ NdFeB ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪುಡಿಯ ಕಣಗಳನ್ನು ಒತ್ತುವ ಮೊದಲು ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (Magnetic field) ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಯಸ್ಕಾಂತಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಕರಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು (Preferred magnetisation direction) ನೀಡುತ್ತದೆ.
-
ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ (Lanthanide Separation): ರೇರ್-ಅರ್ಥ್ ಧಾತುಗಳು (Rare-earth elements) ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಮಿಶ್ರ ಅದಿರುಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ದ್ರಾವಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ’ಯ (Solvent extraction) ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಹಂತಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ‘ವಿಚಾರ ವಿಸ್ತಾರ’ – ಇದು ಸುದ್ದಿಗಳ ಸವಿವರ
