ಬಾಲಸೋರ್ (ಒಡಿಶಾ): ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ತನ್ನ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸುದೀರ್ಘ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೈಪರ್ಸೋನಿಕ್ ಆಂಟಿ-ಶಿಪ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ (LR-AShM) ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಭಾರತದ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ.
ಹೈಪರ್ಸೋನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು
ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಭಾರತದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ:
-
ವೇಗ: ಇದು ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ (Mach 10) ಚಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಗ್ಲೈಡ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಾಸರಿ Mach 5 ವೇಗವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
-
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದರ ದಾಳಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 1,500 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
-
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಇದು ‘ಟೂ-ಸ್ಟೇಜ್ ಹೈಪರ್ಸೋನಿಕ್ ಗ್ಲೈಡ್ ವೆಹಿಕಲ್’ (Two-stage hypersonic glide vehicle) ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಂತರ ಹಾರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ (Strategic Maritime Significance)
ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ:
-
‘ಕ್ಯಾರಿಯರ್-ಕಿಲ್ಲರ್’: ಇದು ಚಲಿಸುವ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳನ್ನು (Aircraft Carriers) ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಬಲ್ಲದು.
-
ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಆಧುನಿಕ ರಾಡಾರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿಣಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎದುರಾಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
-
ಸ್ವದೇಶಿ ಸಂವೇದಕಗಳು: ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಸುಧಾರಿತ ದೇಶೀಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಾರಾಟದ ಪಥ: ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ‘ಸ್ಕಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟ್ರಾಜೆಕ್ಟರಿ’ (Skipping trajectory) ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳ ರಾಡಾರ್ಗೆ ಸಿಗದೆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
-
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಡಾ. ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಮಿಸೈಲ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಹೈಪರ್ಸೋನಿಕ್: ಧ್ವನಿಯ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ 5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ (Mach 5+) ಚಲಿಸುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು.
-
DRDO: ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, 1958 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
-
ವಿಶೇಷತೆ: ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಹೈಪರ್ಸೋನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾರಾಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಬಲ್ಲವು (Manoeuvrable).
-
ಪ್ರದರ್ಶನ: 2026 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್ನಲ್ಲಿ LR-AShM ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
