ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ‘ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ, 2026’ ರ ಮೂಲಕ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಂಜೂರಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 33 ರಿಂದ 37 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು (CJI) ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನ ಒಟ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯಾ ಬಲವು 34 ರಿಂದ 38 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
-
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮ: ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತರಲು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 123 ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ (Ordinance) ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರನ್ವಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಮೇ 16, 2026 ರಂದು ಈ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಅಂದೇ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಗೆಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಈ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯು ‘ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1956’ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿದ್ದ “ಮೂವತ್ತಮೂರು” ಎಂಬ ಪದದ ಬದಲಿಗೆ “ಮೂವತ್ತೇಳು” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ.
-
ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ 93,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ (Pendency). ಈ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಮೇ 5, 2026 ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
-
ಸ್ಥಾಪನೆ: ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ V, ಅಧ್ಯಾಯ IV ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಆರಂಭಿಕ ಸಂಖ್ಯಾ ಬಲ: 1950 ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಏಳು ಜನ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು (1+7=8) ಹೊಂದಿತ್ತು.
-
ಹಿಂದಿನ ಹೆಚ್ಚಳ: ಇದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ 2019 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (CJI ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) 30 ರಿಂದ 33 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
-
ಸಂಸತ್ತಿನ ನಿಯಮ: ಯಾವುದೇ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯು ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡ ಆರು ವಾರಗಳ ಒಳಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ (ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಮಸೂದೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡು ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ.
