ರಾಯ್ಪುರ / ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಒಳನಾಡು ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಭೂಾವೃತ (Landlocked) ರಾಜ್ಯವಾದ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತಿಲಾಪಿಯಾ ಮೀನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು (Value-added Tilapia products) ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಒಳನಾಡು ರಾಜ್ಯ (First Inland State) ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ೨೦೨೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦ ರಂದು ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ (USA) ಒಟ್ಟು ೩೮೨ ಟನ್ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತಿಲಾಪಿಯಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ರಾಯ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿತ ತಿಲಾಪಿಯಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಪ್ರಗತಿ ಕುರಿತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
೧. ತಿಲಾಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ಮತ್ಸ್ಯ ಸಾಕಣೆ:
-
ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನು: ತಿಲಾಪಿಯಾ (Tilapia) ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ, ಕಠಿಣ ಪರಿಸರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆರೆಗಳು, ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ತೇಲುವ ಕೇಜ್ಗಳು (Cage culture) ಮತ್ತು ಮರುಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (RAS) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
GIFT ತಳಿ: ಜೆನೆಟಿಕಲಿ ಇಂಪ್ರೂವ್ಡ್ ಫಾರ್ಮ್ಡ್ ತಿಲಾಪಿಯಾ (GIFT – Genetically Improved Farmed Tilapia) ಎಂಬುದು ಆಯ್ದ ತಳಿ ಸಂವರ್ಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.
೨. ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು PMMSY ಹೂಡಿಕೆ:
-
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ (PMMSY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹೯೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
-
ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಗತಿ: ಈ ಬೃಹತ್ ಹೂಡಿಕೆಯ ಫಲವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ೧೦ ಲಕ್ಷ ಟನ್ಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ತೀರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಜಲಾಶಯಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯವು ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ.
೩. ರಫ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಾಯ್ಪುರ ಸಮಾವೇಶ:
ಕೇಂದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. ಅಭಿಲಕ್ಷ್ ಲಿಖಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು:
-
ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ಸ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (NFDB), ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (MPEDA), ಮತ್ತು ನಬಾರ್ಡ್ (NABARD).
-
ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ೧,೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೀನು ಬೆಳೆಗಾರರು, ರಫ್ತುದಾರರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
೪. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮದ ಚಿತ್ರಣ:
-
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ೧೯೮ ಲಕ್ಷ ಟನ್ಗಳಿಗೆ (19.8 Million Tonnes) ತಲುಪಿದೆ.
-
ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು: ಭಾರತದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ/ಮೀನು ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣವು ₹೭೩,೮೯೦.೪೬ ಕೋಟಿ ತಲುಪಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದ್ದ ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಇದೀಗ ಒಳನಾಡಿನ ತಿಲಾಪಿಯಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
| ವಿಷಯ / ಸಂಸ್ಥೆ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ |
| ಮೊದಲ ಒಳನಾಡು ರಫ್ತು ರಾಜ್ಯ | ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ (೩೮೨ ಟನ್ ತಿಲಾಪಿಯಾ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ರಫ್ತು). |
| GIFT Tilapia | Genetically Improved Farmed Tilapia (ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಳಿ). |
| PMMSY | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ (ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ / ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ). |
| MPEDA | Marine Products Export Development Authority (ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ರಫ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಕೊಚ್ಚಿ). |
| NFDB | National Fisheries Development Board (ಸ್ಥಾಪನೆ: 2006, ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಹೈದರಾಬಾದ್). |
