ಹೈದರಾಬಾದ್: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯವು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ‘ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಹಬ್’ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ೨೦೨೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ೫ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (5 GW) ಹೈಪರ್ಸ್ಕೇಲ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ($30 Billion) ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
೨೦೨೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೂತನ ‘ಇಂಡಿಯಾ ಸೌತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್’ (India South Central) ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ರೀಜನ್ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಬೃಹತ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
೧. ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ:
-
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ ರಂತೆ): ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ೨.೫ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ಗೂ (2.5 GW) ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಹಂತದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ೩೦೦ MW ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ೨ GW ನಷ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ).
-
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾಪನ ಮಾನದಂಡ: ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ನೈಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವುಗಳ ಸರ್ವರ್ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ — ಇದನ್ನು ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (MW) ಅಥವಾ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) ಐಟಿ ಲೋಡ್ (IT Load) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಹೈಪರ್ಸ್ಕೇಲ್ vs ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಹೈಪರ್ಸ್ಕೇಲ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬೃಹತ್ ಮಾದರಿಗಳ (LLM) ತರಬೇತಿ, ಹೈ-ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್ಗಳು (GPUs), ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್ವಿಡ್ತ್ ಮತ್ತು ದ್ರವ ಆಧಾರಿತ ಸುಧಾರಿತ ಕೂಲಿಂಗ್ (Advanced Liquid Cooling) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
೨. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೃಹತ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳು (Major Commitments):
-
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ‘ಇಂಡಿಯಾ ಸೌತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್’ (Microsoft India South Central):
-
ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲೌಡ್ ರೀಜನ್ ಆಗಿದೆ (ಮುಂಬೈ, ಪುಣೆ, ಚೆನ್ನೈ ನಂತರ).
-
೨೦೨೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ $೨೦.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
-
ಇದು ೩ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಭ್ಯತಾ ವಲಯಗಳನ್ನು (Availability Zones) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶೂನ್ಯ-ನೀರಿನ ಬಳಕೆ (Zero-water cooling) ತತ್ವದಡಿ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
-
-
ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್, ಟಿಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್ವಾಲ್ಟ್ (Tata / TCS HyperVault):
-
೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ ರಂದು ಘೋಷಣೆಯಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ‘ಫ್ಯೂಚರ್ ಸಿಟಿ’ಯಲ್ಲಿ ೨೬೪ ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿದೆ.
-
ಹೂಡಿಕೆ ಮೊತ್ತ: ₹೭೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ; ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ೧ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (1 GW). ಉದ್ಘಾಟನಾ ಗುರಿ: ೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೮.
-
-
ಫಾರ್ಚೂನ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಾಲಿಟಿ & ಇನ್ಫ್ರಾ (Fortune Infra):
-
ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ೧೭೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹೬೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್ಸ್ಕೇಲ್ AI ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ಮಾಣ; ಇದು ೧,೨೦೦ ರಿಂದ ೧,೬೦೦ MW ಐಟಿ ಲೋಡ್ ನಿಭಾಯಿಸಲಿದೆ.
-
-
ಅಲೂರು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಿಟಿ: ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹೊರವಲಯದ ಅಲೂರು (Aloor) ನಲ್ಲಿ ೧,೫೦೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಿಟಿ’ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಯೋಜನೆ.
೩. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಉಪಕ್ರಮಗಳು:
-
ತೆಲಂಗಾಣ ಡೇಟಾ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ (TGDeX): ಸಾವರಿನ್ ದರ್ಜೆಯ AI ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ತರಬೇತಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾಸೆಟ್ಗಳು (AI-ready datasets), ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದ GPU ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸ್ಯಾಂಡ್ಬಾಕ್ಸ್ ಟೂಲ್ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವೇದಿಕೆ.
-
ICAN / AI City ಉಪಕ್ರಮ: ತೆಲಂಗಾಣದ ನಾವೀನ್ಯತಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೩೫ ರ ವೇಳೆಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ೨೦ AI ಹಬ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-
ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳ ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್: ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ AWS (Amazon Web Services), ಐರನ್ ಮೌಂಟೇನ್ (Iron Mountain), ಕಂಟ್ರೋಲ್-ಎಸ್ (CtrlS), ಸಿಫಿ (Sify), ಟಿಸಿಎಲ್, ಎನ್ಟಿಟಿ ಡೇಟಾ (NTT DATA) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ.
೪. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಹಬ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕಾರಣಗಳು:
-
ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ: ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಚನೆಯು ಭೂಕಂಪನ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ (Low Seismic Risk).
-
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು: ಹೈಪರ್ಸ್ಕೇಲ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ನಿರಂತರ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯತೆ.
-
ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಸಂಪರ್ಕ: ಭಾರತ-ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ (ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ) ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ೩,೬೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಸಬ್ಮರೀನ್ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲಕ್ಕೆ (ಮಚಿಲೀಪಟ್ಟಣಂ ಮೂಲಕ) ನೇರ ಭೂಗತ ಸಂಪರ್ಕ.
-
ಪ್ರತಿಭಾ ಲಭ್ಯತೆ: ಐಐಐಟಿ ಹೈದರಾಬಾದ್, ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಗೂ ೫೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕೆಪಬಿಲಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ಗಳ (GCCs) ಉಪಸ್ಥಿತಿ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):
| ನಿಯತಾಂಕ / ಸಂಗತಿ | ವಿವರಣೆ / ಪರೀಕ್ಷಾ ಮುಖ್ಯಾಂಶ |
| ತೆಲಂಗಾಣ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಗುರಿ | ೨೦೨೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ೫ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (5 GW). |
| ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆ | $೩೦ ಬಿಲಿಯನ್ (ಸುಮಾರು ₹೨.೫ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ). |
| ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (೨೦೨೬) | ೨.೫ GW ಗೂ ಹೆಚ್ಚು (ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ + ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತ). |
| ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೊಸ ಕ್ಲೌಡ್ ರೀಜನ್ | ಇಂಡಿಯಾ ಸೌತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ (ಹೈದರಾಬಾದ್) – ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೪ನೇ ರೀಜನ್. |
| ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಭಾರತ ಹೂಡಿಕೆ | $೨೦.೫ ಬಿಲಿಯನ್ (೨೦೨೯ ರವರೆಗೆ). |
| ಟಾಟಾ-ಟಿಸಿಎಸ್ ಹೈಪರ್ವಾಲ್ಟ್ ಯೋಜನೆ | ೧ GW AI ಕ್ಯಾಂಪಸ್; ₹೭೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ (ಉದ್ಘಾಟನೆ: ೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೮). |
| ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾಪನ ಏಕಮಾನ | MW / GW ಐಟಿ ಲೋಡ್ (IT Load). |
| ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು | TGDeX (ಡೇಟಾ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್), AI City, ೧,೫೦೦ ಎಕರೆ ಅಲೂರು ಡೇಟಾ ಸಿಟಿ. |
| ೨೦೩೫ ರ ಗುರಿ (ICAN) | ವಿಶ್ವದ ಟಾಪ್ ೨೦ AI ಹಬ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವುದು. |
