2026-27 ನೇ ಸಾಲಿಗೆ 373.93  ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ ನಿಗದಿ: ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño) ಭೀತಿ, ಮುಂಗಾರು ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ನವದೆಹಲಿ: ಮುಂಬರುವ ಬೆಳೆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು, ಜಾಗತಿಕ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ (El Niño) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿರುವ ಅಸಮಾನ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೨೬-೨೭ ಬೆಳೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ೩೭೩.೯೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ (MT) ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಮ್ಮೇಳನ: ಹಿಂಗಾರು ಅಭಿಯಾನ ೨೦೨೬’ (National Conference on Agriculture: Rabi Campaign 2026) ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಈ ಅಧಿಕೃತ ಗುರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷವಾದ ೨೦೨೫-೨೬ ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾದ ೩೭೬.೫೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು ೨.೬೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

೧. ಹಿಂಗಾರು ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿನ ಗುರಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:

• ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿ (೨೦೨೬-೨೭): ೩೭೩.೯೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್.

  • ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ (೨೦೨೫-೨೬): ೩೭೬.೫೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್.

  • ವ್ಯತ್ಯಾಸ: -೨.೬೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಇಳಿಕೆ.

• ಹಿಂಗಾರು (Rabi) ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ:

  • ಮುಂಬರುವ ಹಿಂಗಾರು ಋತುವಿಗೆ ೧೭೭.೭೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ (೨೦೨೫-೨೬) ವಾಸ್ತವಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ೧೭೪.೫೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಿಂತ (ಅಥವಾ ಅಂದಾಜು ೧೭೧.೧೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

  • ಗೋಧಿ (Wheat) ಹಿಂಗಾರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಜಲಾಶಯಗಳ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಆಶಾವಾದಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

• ಮುಂಗಾರು (Kharif) ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ:

  • ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿಗೆ ೧೯೬.೨೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨. ಹವಾಮಾನ ಅಂಶಗಳು, ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ:

• ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮತ್ತು ಕೊರತೆ:

  • ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨% ರಷ್ಟು ಕೊರತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ (ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ೧೪% ಇತ್ತು).

  • ಹವಾಮಾನ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯು ೧೯% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರ ಬರಗಾಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ (Acreage) ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:

  • ಒಟ್ಟು ಮುಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ ೧% ನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ೧೧೦.೩೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

  • ಭತ್ತದ ಹಿನ್ನಡೆ: ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭತ್ತದ (Paddy/Rice) ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಸುಮಾರು ೧.೬೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೩.೭%) ಕುಸಿದು ೪೨.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸೋಯಾಬೀನ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಲ್ಪ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

  • ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಏರಿಕೆ: ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ (Pulses) ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶವು ೧.೪% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ ೧೧.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ದು, ತೊಗರಿ, ಸಜ್ಜೆ, ಜೋಳ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ).

• ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳು:

  • ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

೩. ರಸಗೊಬ್ಬರ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ‘ಕೃಷಿ ಉಳಿಸಿ’ (Save the Farm) ಅಭಿಯಾನ:

• ರಸಗೊಬ್ಬರ ದಾಸ್ತಾನು ಸುಭದ್ರ:

  ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಡಿಎಪಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬರುವ ಹಿಂಗಾರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ೩೮೦ ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ೧೬.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಿಂತ (೧೬೩ ಲಕ್ಷ ಟನ್) ಹೆಚ್ಚು ಆರಂಭಿಕ ದಾಸ್ತಾನು ಲಭ್ಯವಿದೆ.

• ‘ಸೇವ್ ದಿ ಫಾರ್ಮ್’ ಅಭಿಯಾನ (Save the Farm Campaign):

  ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮತೋಲಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ೨೦೨೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ ರವರೆಗೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ (KVK) ಮೂಲಕ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

೪. ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಅಪಾಯಗಳು (Food Security):

ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಡಾ. ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಂತೆ, ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ, ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕೊರತೆಯು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ಖರೀದಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಫರ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆಯ (NFSA – ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ (PDS) ನೇರವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು (Quick Revision Matrix):

೨೦೨೫-೨೬ ರ ವಾಸ್ತವಿಕ ದಾಖಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ೩೭೬.ಹಿಂಗಾರು (Rabi) ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ೧೭೭.ಮುಂಗಾರು (Kharif) ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ೧೯೬.ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರುಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್.ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಮಾನ ಸವಾಲುಗಳುಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño), ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅಸಮಾನತೆ, ೧೨% ಮಳೆ ಕೊರತೆ.ಭತ್ತದ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ೪೨.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೧.ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ೧೧.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೧.ರಸಗೊಬ್ಬರ ಆರಂಭಿಕ ದಾಸ್ತಾನು೧೬.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ (೧೬೩ ಲಕ್ಷ ಟನ್).ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ‘ಸೇವ್ ದಿ ಫಾರ್ಮ್’ (Save the Farm) – ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೩೦.