ಈ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ನವೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಆಚರಿಸುವ ಜನಜಾತೀಯ ಗೌರವ ದಿವಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಬುಡಕಟ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಧರ್ತಿ ಆಬಾ ಭಗವಾನ್ ಬಿರ್ಸಾ ಮುಂಡಾ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2021ರಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 15ನ್ನು ಜನಜಾತೀಯ ಗೌರವ ದಿವಸ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ
ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗಾಗಿ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 228 ಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮತ್ತು 74 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಸೇರಿವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಏಕಲವ್ಯ ಮಾದರಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳ (EMRS) ಸುಮಾರು 200 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ
ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 12 ಮತ್ತು 13ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಆಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಬುಡಕಟ್ಟು ಲೇಖಕರು ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ‘ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಆದಿವಾಸಿ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದಲ್ಲಿ 30 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 500 ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಿಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು
ಈ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಜನ್-ಹಿತ್ ಪೋರ್ಟಲ್: ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
-
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ: ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅರ್ಜಿಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
2006ರ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅರ್ಹ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಿರ್ಸಾ ಮುಂಡಾ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ
ಬಿರ್ಸಾ ಮುಂಡಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ‘ಉಲ್ಗುಲಾನ್’ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ‘ಮಹಾ ದಂಗೆ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 342ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಐದನೇ ಅನುಸೂಚಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
-
ಜನಜಾತೀಯ ಗೌರವ ದಿವಸ್: ನವೆಂಬರ್ 15.
-
ಆಚರಣೆಗೆ ಘೋಷಣೆ: 2021ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ.
-
ಸ್ಮರಣೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ: ಭಗವಾನ್ ಬಿರ್ಸಾ ಮುಂಡಾ.
-
ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ: 2006.
-
ಸಂವಿಧಾನದ 342ನೇ ವಿಧಿ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಅಧಿಸೂಚನೆ.
-
ಐದನೇ ಅನುಸೂಚಿ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಡಳಿತ.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು 2026ರ ಜನಜಾತೀಯ ಗೌರವ ಪಖ್ವಾಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಗಮನಿಸಿ: ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದಿನಾಂಕ, ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
