NLEM ಎಂದರೇನು?
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ, ದೇಶದಲ್ಲಿನ ರೋಗಗಳ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವೃತ್ತಿ: NLEM 2022 ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
-
ಔಷಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 384 ಔಷಧಿಗಳಿವೆ. NLEM 2015ರಲ್ಲಿ 376 ಔಷಧಿಗಳಿದ್ದವು.
-
ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳು 1996, 2003, 2011, 2015 ಮತ್ತು 2022ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
-
ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ: ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಆಧಾರ
ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ (DPCO) 2013, ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
NLEMನಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಔಷಧ ಸೂತ್ರೀಕರಣಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
-
ನಿಗದಿತ ಔಷಧಗಳು: ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ.
-
ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ಔಷಧಗಳು: ಇವುಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದಿನ 12 ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಶೇ.10ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
-
ಉದ್ದೇಶ: ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NPPA)
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (National Pharmaceutical Pricing Authority – NPPA) ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1997ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಔಷಧೀಯ ಇಲಾಖೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:
-
ನಿಗದಿತ ಔಷಧಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವುದು.
-
ಹೊಸ ಔಷಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು.
-
ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು.
-
ನಿಗದಿತ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು.
-
ಔಷಧಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆಮದು, ರಫ್ತು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು.
ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಹೇಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತದೆ?
ನಿಗದಿತ ಔಷಧಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು NPPA ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ.1ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳಿವೆ:
-
PTR (Price to Retailer): ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಔಷಧ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬೆಲೆ.
-
MRP (Maximum Retail Price): ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ.
PTR ಮತ್ತು MRP ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿತರಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ಸೇರಿರಬಹುದು. ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ
ನೀಡಿರುವ ಮೂಲ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, 137 ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು MRPಯ ಶೇ.30ಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಔಷಧಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆ, ಜಾರಿಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಉಳಿತಾಯದ ಅಂದಾಜನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧೀಯ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ NPPA ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಢೀಕರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ NLEM ಮಹತ್ವ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರು ಸೂಕ್ತ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು, ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಔಷಧಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ನಿರಂತರ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಔಷಧ ಬೆಲೆಗಳ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ
ಮೂಲ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಲಾಭಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಔಷಧಗಳ PTR–MRP ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ವಸೂಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುನ್ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು NPPA ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
-
NLEM 2022: 384 ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
-
NLEM ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ.
-
DPCO 2013: ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆದೇಶ.
-
NPPA ಸ್ಥಾಪನೆ: ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1997.
-
ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ: 1955.
-
PTR: ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಔಷಧ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬೆಲೆ.
-
MRP: ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ.
- NLEMನ ಉದ್ದೇಶ: ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ.
