ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ ಬಗ್ಗೆ ಗೋತ್ತಾ ?

ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮಾತೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕಳೆದ ವಾರವಷ್ಟೇ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್​ನಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಕೂಡ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತ್ತು. ಅದಾದ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ ನಡೆದಿದೆ.

ಈ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಟಿಆರ್​ಎಫ್​ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ನಿಷೇಧಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೋಯ್ಬಾ (ಎಲ್‌ಇಟಿ)ದ ಶಾಡೋ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾರತದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿರುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬಾರಿ ಭಾರತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ (Pakistan) ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಬಂಧ ಭಾರತ ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ರದ್ದು ಮಾಡಲು ಮುಂದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಝೀಲಂ, ಚೆನಾಬ್, ರಾವಿ, ಬಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲಜ್‌ಗಳಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಏನಿದು ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ :-

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ 1960 ರ ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (Indus Waters Treaty) ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದು,  ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಿಂಧೂ ನದಿತಂತ್ರದ ಆರು ನದಿಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ.

🌊 ಓರ್ವ ನದಿಗೆ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:
ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ- ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ:

• ಉತ್ತರದ ಮೂರು ನದಿಗಳು – ಸಿಂಧೂ, ಜೆಹ್ಲಮ್, ಚೆನಾಬ್ – ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ದಕ್ಷಿಣದ ಮೂರು ನದಿಗಳು – ರವಿ, ಬಿಯಾಸ್, ಸತ್ಲೆಜ್ – ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

🔍 ಯಾಕೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದ?
1947ರ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಸಿಂಧೂ ನದಿಯು ಭಾರತದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ನೀರಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ 1960ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

✍️ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವರು:

• ಭಾರತದಿಂದ: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು

• ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೆಜರ್ ಜನರಲ್ ಆಯೂಬ್ ಖಾನ್

📈 ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಭಾರತ ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿನ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸೀಮಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೀರನ್ನು desviate ಮಾಡಬಹುದು.

• ಭಾರತವು ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಇರಬೇಕು.

• ಯಾವುದೇ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮೇಕಾನಿಸಂಗಳು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿವೆ (Water Commissioners, Neutral Expert, Arbitration Court)

ಮಹತ್ವ:

• ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ತೋರಿಕೊಂಡಿವೆ.

• ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

⚠️ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸವಾಲುಗಳು:

• ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಭಾರತೀಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ (ಉದಾ: ಕಿಶನ್‌ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ರಟ್ಲೆ ಹೈಡ್ರೋ ಪವರ್ ಯೋಜನೆಗಳು).